Ոչ լրիվ դոմինանտություն
Ոչ լրիվ դոմինանտություն այն դեպքն է, երբ դոմինանտ գենը ամբողջությամբ չի ճնշում ռեցեսիվին, և հետերոզիգոտ սերունդը ունենում է միջանկյալ հատկանիշ։
Օրինակ՝
կարմիր ծաղիկ (AA) × սպիտակ ծաղիկ (aa)
F₁ → բոլորն էլ վարդագույն (Aa)
Այսինքն՝ վարդագույնը միջանկյալ ձև է կարմրի և սպիտակի միջև։
Գամետների մաքրության վարկած
Այս վարկածը առաջարկել է Գրիգոր Մենդել։
Ըստ վարկածի՝
- Սեռական բջիջները (գամետները) պարունակում են գենի միայն մեկ ալել։
- Ալելները չեն խառնվում իրար, այլ բաժանվում են գամետների առաջացման ժամանակ։
Այսինքն՝ Aa օրգանիզմը առաջացնում է երկու տեսակի գամետներ՝ A և a։
Լրիվ և ոչ լրիվ դոմինանտության համեմատություն
| Լրիվ դոմինանտություն | Ոչ լրիվ դոմինանտություն |
|---|---|
| Դոմինանտ գենը ամբողջությամբ ճնշում է ռեցեսիվին | Դոմինանտը ամբողջությամբ չի ճնշում ռեցեսիվին |
| Հետերոզիգոտը նման է դոմինանտին | Հետերոզիգոտը ունի միջանկյալ հատկանիշ |
| F₂-ում ֆենոտիպային հարաբերություն՝ 3:1 | F₂-ում ֆենոտիպային հարաբերություն՝ 1:2:1 |
Ստացված արդյունքի բացատրություն
Ոչ լրիվ դոմինանտության դեպքում հետերոզիգոտում երկու ալելներն էլ մասամբ արտահայտվում են, դրա համար առաջանում է միջանկյալ ձև։ Բայց գենոտիպային հարաբերությունը մնում է 1:2:1, քանի որ ալելները բաժանվում են ըստ գամետների մաքրության օրենքի։
Մենդելի 2-րդ օրենքը
Գրիգոր Մենդել-ի 2-րդ օրենքը կոչվում է բաժանման օրենք։
Այն ասում է, որ՝
Ալելների զույգը գամետների առաջացման ժամանակ բաժանվում է, և յուրաքանչյուր գամետ ստանում է դրանցից միայն մեկը։
Օրինակ՝
Aa × Aa
F₂ սերունդում ստացվում է՝
1 AA : 2 Aa : 1 aa
Լրիվ դոմինանտության դեպքում ֆենոտիպերը կլինեն 3:1,
ոչ լրիվ դոմինանտության դեպքում՝ 1:2:1։
Արամ Բադալյանի ուսումնական բլոգ 