Հրաչյա Սարիբեկյան «Բռնցքամարտիկի աջը»

1988 թվականի երկրաշարժի զոհ մանուկների հիշատակին

Հայրս պահել էր նրա ձեռքերն ու սպասում էր: Նա էլ էր սպասումով նայում ինձ՝ մի հայացքով, որի իմաստն ինձ ուշ հասկանալի դարձավ:
-Դե խփի՛ր,- կրկնեց հայրս,- մի վախեցիր:
Ես բռունցնքներս սեղմել ու վարանում էի: Հետո նայեցի հորս աչքերին ու բացասաբար շարժեցի գլուխս: Հայրս մտահոգ տեսք ընդունեց. ինձ թվաց, թե վերջապես որոշեց ձեռք քաշել ինձնից, որովհետև ասաց.
-Լա՛վ,- հետո անսպասելի տղային հրեց իմ կողմ,- դե որ դու չես խփում, ինքը թող քեզ խփի: Խփի,- բղավեց նա տղայի վրա,- ես եմ ասում: Խփի, աչքս տեսնի:
Իսկ նա կանգնել էր իմ ու հորս մեջտեղում՝ գլխահակ, ու առաջ չէր գալիս:
-Խփի: Ուժեղ: Այ էդպես: Լավ է: Ձախով, ձախով: Լավ է: Լավ հարված ունի տղան, լավ սպորտսմեն կդառնա,- ասաց մարզիչը հորս՝ ձեռքը հանելով «թաթից»,- ձախը կարգին ուժեղ է, ձախլիկ է հա՞…
-Հա,- ասաց հայրս,- աջով մենակ գրել է կարողանում:
Ինձ տանջում էին, որ աջով սովորեմ գրել: Մերոնք՝ պապս, տատս ու հորեղբայրս, ասում էին՝ մեղք է, իսկ մայրս ստիպում էր, որ տետրերով տառեր արտագրեմ, ու աջով գեղեցիկ գրելու ջանքերի արդյունքում վայելչագրությունից կարևոր մի բան՝ ամեն ինչ կատարելության հասցնելու համար կրկնելու համառություն յուրացրի…
-Բա ինչի՞ ես ուզում բռնցքամարտիկ դառնալ,- մարզիչը՝ ձեռքը դրել էր ուսիս:
Ես թոթվեցի ուսերս, իսկապես չգիտեի՝ ինչու են ինձ բռնցքամարտի բերել:
-Ուրեմն ինքը չի, հա՞, ընտրել բոքսը:
Հայրս ասաց, որ բակում ինձ ծեծում են ու ես ամոթից կախեցի գլուխս…
-Ոչինչ,- գլուխս շոյեց մարզիչը,- կպարապես, դու բոլորին կծեծես,- ու ես ուշադրի լսեցի, թե նա առանձին ինչ ասաց հորս. ասաց, որ բակում իմ խնդիրները կլուծեմ, բանը նույնիսկ բռնցքամարտին չի հասնի, բայց խնդիրները լուծելուց հետո բռնցքամարտը հաստատ կթողնեմ, որովհետև ինքն է ինձ բերել, ոչ թե ես իրեն…
Բակում ինձ անընդհատ ծեծում էին, ծեծում էին բոլորը, չէին թողնում, որ մի քիչ երկար տրվեմ իմ ինքնամփոփ ու ինքնամոռաց խաղերին: Թողնում էին, որ խաղամ իրենց հետ, հետո ծեծում էին: Ամենից շատ ես վախենում էի նրանից՝ Ժանից՝ էն տղայից, որին հայրս ինձ բռնցքամարտի բերելու նախորդ օրը բռնել էր, որ իր որդին խփի, իսկ հետո տեսնելով, որ անպետք որդին չի խփում, նրան էր ստիպում, որ խփի որդուն, ու որդին փախավ, որ տանը լաց լինի: «Լացկան, ղզիկի մեկը»: Ուրեմն հայրը կարող էր լքել իրեն, վիրավորել նույն խոսքերով, որոնցով բակում էին վիրավորում իրեն: Կարող էր հավանություն տալ, որ իր աչքի առաջ ծեծեն իր որդուն: Իսկ ինձ ծեծում էին բակում, դպրոցում, սկսեցին ծեծել մարզադպրոցում… Բռնցքամարտի գնալուս հենց առաջին օրը… Իմ հասակի մի տղա հանդերձարանում կողքովս անցնելիս՝ ուսով հրեց ինձ.
-Խփի՛ դրան, այ տղա, – ասացին մեծերը:
Ես նայում էի նրա ցցված ականջներին, տափակ քթին, հայացքի չար մարտահրավերին ու չէի կողմնորոշվում ինչ անել:
-Ասում են՝ ուժեղ ձախ ունես, հա՞, չփորձենք ձախիդ ուժը, հլը խփի ինձ,- ասաց նա ու երկու ձեռքով հրեց, հատակին գցեց ինձ:
Ես ոտքի կանգնեցի ու հազիվ էի զսպում լացս…
-Չիբուռ,- ասաց մեծերից մեկը,- վերջ տուր, երեխա է, նոր է եկել…
-Ի՞նչ ես կանգնել, խփի, ա՛յ տղա- խրախուսեցին մյուսներն ու ես այդ պահին հավատացի, հավատացի, որ նրանք բոլորն իմ կողմից են: Նրանց ձայնը հանկարծ վստահություն ներշնչեց ինձ ու ես ձախս տարա: Իսկ նա խույս տվեց…
-Մի անգամ էլ,- ասաց:
Ու էլի չհասա: Երրորդ հարվածս չհասցրած՝ չհասկացա, թե ոնց հարվածեց, որ հարվածից առաջ արդեն շշմած ընկած էի հանդերձարանի հատակին ու դեռ հիշում եմ հանդերձարանի քրտինքի հոտն ու նրա խոսքերը.
-Սրանից բաքսյոր դուրս չի գա: Ինչի՞ են քեզ բոքսի բերել, արա՛, բալետի տային… Քեզնից մենակ ռինգի թոզ լպստող դուրս կգա:
Ու բոլորի հռհռոցը…
-Խփի,- ասում էր մարզիչս,- խփի ամբողջ ուժով: Անցում:
Խփիր ասում էր հայրս:
Խփիր ասում էին բոլորը… Բոլորն ինձնից դա էին ուզում միայն: Ու ես հարվածում ու հարվածում էի: Ավազե ծանր տանձիկները տեղից չէին էլ շարժվում: Ապարդյուն պայքար, ապարդյուն հարվածներ, ապարդյուն մարզումներ: Ու ես բնազդաբար զգում էի, որ մեծերի կողմից ինձնից պահանջվող և ինձ ապարդյուն թվացող բաները կրկնելու համար ճիշտ կլինի չտրտնջալ: Հարվածում էի այնքան, մինչև շունչս կտրվում ու քրտնած ընկնում էի հատակին: «Դե խփիր»,- բղավում էին չորս կողմից: Ես ճարպկորեն խույս էի տալիս մրցակցիս հարվածներից, հայտնվում անակնկալ ու ձեռնտու դիրքերում ու հանկարծ ինձ խրախուսող ժխորից ականջիս հասավ նրա ձայնը: Առաջին անգամ էր իմ անունը տալիս… Բղավում էր: Հիմա նա էլ էր սրտանց ուզում, որ խփեմ՝ Չիբուռը: Ու հենց այդ պահին ձախ ձեռքիս հարվածն իջավ մրցակցիս դեմքին: Հասկացա՞վ արդյոք որևէ մեկն այդ խառնաշփոթի մեջ՝ ինչու էր հարվածս այդքան ուժեղ: Փոքրիկն իջել էր ծնկի ու ձեռնոցների մեջ էր առել դեմքը, ու ես տեսա հարթակի վրա կաթկթկացող արյունը: Արարքիս հետևանքի անսպասելիությունից անշարժացել էի, մինչ այդ ամեն ինչ ինձ խաղ էր թվացել… Աղմուկի ու իրարանցման մեջ՝ հարթակի ուղիղ մեջտեղում կանգած, սպասում էի, որ տղան ոտքի կանգնի, որ զայրանա ու հարձակվի ինձ վրա: Բայց երբ նրան ոտքի կանգնեցրին, մի ձեռքով նա քթի տակ թրջոց էր պահել, մյուսը մրցավարն էր բռնել: Ու երբ մրցավարը բարձրացրեց ձախս, ես զգացի, որ ուզում եմ դուրս պրծնել նրա ձեռքի աքցանից, իսկ քրտինքի մեջ կորած ձեռնոցներս հանելուց հետո զգացի, որ դա խորթ ձեռք է: «Ոչինչ,- ասաց մարզիչս՝ քմծիծաղ տալով,- էլ ի՞նչ բաքսյոր, որ քիթը ջարդած չլինի, ինչ-որ մեկի ձեռքով կոտրվելու էր, քո ձեռքով եղավ»: Այդ օրը տնային գրելիս ես արտակարգ մի բերկրանք էի զգում աջ ձեռքիս շարժումներից: Զգում էի, որ ձախս իմը չէ, իմը լիներ՝ ոչ թե մրցավարը, այլ ես կբարձրացնեի, ինքս ցույց կտայի, որ հաղթողը ես եմ, այն էլ ում՝ մի պահ անպաշտպան երեխայի, որին, չգիտես ինչու, ծնողները բռնցքամարտի են տարել, գուցե ինքն է կյանքում քեզ հետ մի անգամ հանդիպելու համար բռնցքամարտ ընտրել, ու այլևս գուցե չհանդիպես նրան, որ խիղճիդ վրայի ծանրությունը թոթափելու հնարավորություն տաս, չի լինում, որքան էլ փորձես ինքդ քեզ խաբել, թե հարվածողը դու չէիր, այլ նա, ով առաջին անգամ տալիս էր անունդ, նա էլ էր անցել նրանց շարքերը, ովքեր ուզում են, որ խփես…
Երեկոյան մորս խոստովանեցի, որ շատ եմ ուզում նորից հանդիպել իմ մրցակցին: Ինչո՞ւ, հարցրեց մայրս: Որ թողնեմ ինքն էլ ինձ հարվածի, ասացի ես: Բնազդաբար զգում էի, որ հայրս նման բաներ չէր կարող հասկանալ: Մայրս ինձ տարավ իմ ննջասենյակ, լույսը չվառեց, միասին մենք ծնկի իջանք, ու նա շշուկով ասաց՝ կրկնիր, Հայր մեր, որ երկնքում ես… Ես մտքիս մեջ շշուկով կրկնում էի, հետո մայրս փոքր-ինչ բարձրացրեց ձայնը՝ Ներիր մեզ մեր պարտքերը: Ես էլ փոքր-ինչ բարձաձայն կրկնեցի. «Ներիր մեզ մեր պարտքերը»: «Դա պարտք է,- ասաց մայրս աղոթքը վերջացնելուց հետո,- դու ինչ-որ մեկին պարտք էիր մնացել: Հիմա պարտքդ ներված է»:
Առաջին անգամ մարդու դեմքին հարվածելու տհաճության հետ ես զգում էի նաև հաղթանակի բերկրանքը: Հայրս փոխել էր իմ հանդեպ վերաբերմունքը, հանկարծ ու հպարտացել էր ինձնով, բոլորի մոտ պատմում էր, պատմում էր չափազանցնելով, ու առաջին մրցամարտս նոր, ինձ անհայտ մանրամասներով էի տեսնում: Ինչ-որ բան փլվեց իմ ներսում. առաջին անգամ հասկացա, որ մարդկանց վերաբերմունքը հիասթափեցնելու չափ փոփոխական է՝ մի ակնթարթում արհամարհանքը լրիվ հակառակ վերաբերմունքի՝ ակնածանքի կարող է փոխվել. մարզադպրոցում բոլորն ինձ արդեն սկսել էին հարգել ու ես վերագտել էի ուրիշների հայացքների տակ մարզվելու վստահությունը:
Բակում դեռ չգիտեին, որ խոստումնալից բռնցքամարտիկ եմ: Ձմռան առաջին օրերն էին, այլևս բակ չէինք իջնում, ու ես անհամբեր սպասում էի գարնանը: Մի քանի օր ձմեռվա համար անսովոր տաք, նույնիսկ շոգ օրեր եղան: Ինձ թույլատրեցին բակ իջնել: Մեր շենքը Քիմիական գործարանի երկաթգծի վերևում էր՝ ընձախոտի մեջ կորած մի երկաթուղի, որով բեռնատար գնացքներ էին դուրս գալիս ու մտնում գործարանի դարպասներից ներս:
Այդ օրը ես Ժանին տեսա լոկոմոտիվի վրա բարձրացած: Հիացմունքով ու նախանձով նայում էի նրան, մենք ինչ ասես կտայինք նրա փոխարեն լոկոմոտիվի վրա լինելու համար: Նա մեզնից ամենահամարձակն էր: Գրպանի դանակ ուներ, ինքնաշեն ատրճանակ էր պատրաստել, մեծերի պես վստահ հայհոյել գիտեր, սուլել, անպարկեշտ բառեր նետել հասակով իրենից մեծ աղջիկների ետևից, ծխում էր… Պստիկները նրա ետևից բացականչում էին՝ Ժան-խուժան, ու թաքնվում, մեծերը հովանավորում էին, հասակակիցներն ակնածում, իսկ ես վախենում էի ու նա անընդհատ գտնում էր, որ զարմացնի ինձ, ասես դեռ այն ժամանակ էր կռահում, որ իր մասին պատմվածք եմ գրելու. ինձ վրա ամենից մեծ տպավորություն թողած իրերը, որոնցից շատերն ունենալու ցանկությունից և այդ ցանկությունները ծնողներիս հայտնելու անկարողությունից ինձ մնում էր միայն երազել դրանց մասին, նրա ձեռքին եմ տեսել՝ գրիչ, որի վրա կիսամերկ կին էր. շրջում էիր, մերկանում էր, շատ փոքրիկ, բռնցքամարտի պստիկ ձեռնոցներ, ես զարմանում էի, որ կա այդպիսի ձեռնոց, որ ձեռքդ մտցնելու փոխարեն կարող ես ձեռքիդ մեջ պահել: Էլ ի՞նչ նշանակություն կարող է տալ նա բռնցքամարտիկ լինելուդ, երբ ինքը բռնցքամարտի այդպիսի խաղալիք ձեռնոցներ ունի: Պստիկ դագաղ, որի կափարիչը բացվելուն պես ներսում պառկած կմախքի անդամն իսկույն ցցվում է: Գրպանի դագաղ: Ուրեմն էլ ինչ նշանակություն կարող է նա տալ…
Վերջին անգամ նրան տեսնում ես լոկոմոտիվի վրա ու լոկոմոտիվի վրայից նա բարձրաձայն հայհոյում է… Դու էլի վազում ես տուն ու լաց ես լինում, ևս մի փլուզում՝ հորդ են հայհոյել, դու բախվել ես հորդ՝ քեզ անծանոթ մի ընկալման հետ… Հայհոյել էր, որովհետև հայրդ բռնել էր նրա ձեռքներն ու նվաստացրել քեզ նման տկար մեկի առաջ: «The Beatles» խմբի սկավառակը ձեռքիդ իջել էիր բակ, նա քեզ իր մոտ կանչեց, սկավառակը հանեց ստվարաթղթե տուփից: Չարաճճի ժպտում էր, ցույց էր տալիս, որ ուզում է նետել ու եթե այդքան չխնդրեիր՝ հաստատ չէր նետի… Դու վազում էիր սկավառակիդ ետևից, վազում էիր, որ մի փոքր ավելի շուտ տեսնես, որ սկավառակդ խոտերի մեջ փշուր-փշուր ընկած է… Հայրդ հարցրեց. «Էլի էն լակոտն է նեղացրել»: Ու դու գլխով արիր: «Ծեծե՞լ է»: Դու գլխով արիր: Իսկ նա այդ օրը մատով չէր կպել քեզ: Նույնիսկ խոստացել էր, որ փշրված սկավառակիդ դիմաց նորը կտա քեզ:
Հայրդ զայրացած բակ իջավ, քաշեց նրա ականջը, հետո բռնեց ձեռքերն ու պահանջեց, որ հարվածես… Իսկ նա կանգնել էր հանգիստ՝ իր անզորության հետ հաշտ, կարմրած ականջով, քամահրական մի ժպիտ դեմքին ու սպասում էր հարվածիդ… Հարվածը հասցնելու որոշումն ավելի ուշ՝ հորդ հայհոյելուց հետո կայացրիր, երբ արդեն պատրաստ էիր այդ հարվածին, արդեն բռնցքամարտիկ էիր: Լավ պատկերացնում էիր հարվածը, այնքան էիր պատկերացրել, որ արդեն հիշում էիր: Հիշում էիր հորդ հասցրած հայհոյանքը, որ ուղեղիդ մեջ խազ ընկած սկավառակի պես հա կրկնվում էր: Քեզ վճռականություն ներշնչելու համար փորձում էիր անընդհատ վերհիշել այդ հայհոյանքն ու նորից պատկերացնել հարվածը:
Այդ օրը՝ քո մանկության ամենադատարկ ու տխուր օրերից մեկը, անսովոր տաք ու արևոտ օր էր՝ բնության ընթացքի խախտում, ձմեռվա մեջ սպրդած գարնանային մի օր՝ տագնապներով լեցուն, բակում ոչ մի երեխա չկար՝ դու և քո ստվերը թրև էիք գալիս, որ հանդիպեք նրան, դու, որ սիրում էի խաղեր հորինել, ստվերդ խաղալ նույնը, ոչ մի խաղ չէիր գտնում, ինքդ քեզ չէիր գտնում, բարձրացել էիր ավտոտնակների տանիք, նստել ու քարեր էիր շպրտում ներքև… Իսկ նա չէր երևում ու նրան հանդիպելու քո վճռականությունը կամաց-կամաց լքում էր, և այդ վճռականության դատարկն զբաղեցնում էր տարտամ անհանգստությունը: Օրվա վերջում դու քեզ թեթև էիր զգում, բայց դա թեթևություն էր դատարկության մեջ, մի անհատակ թախիծ, աղետի կանխազգացում… Հետո շրջվում ես, որ բարձրանաս տուն, բայց շքամուտքի մոտ թիկունքից լսում ես ինչ-որ մեկի աղաչական ձայնը. «Հրաչ»: Շրջվում ես ու տեսնում՝ Ժանն է. ծնկի եկած, դեմքն ափերի մեջ առած, արյունը կաթկթում է գետնին… Ու զարմանում ես, որ չես հարվածել ու արյուն է գալիս, ու վախենում ես, որ կյանքը կաթիլ առ կաթիլ լքելու է նրան: Արթնանում ես քրտնած, ու երազդ իրականության հետ համադրելու համար անպայման, անպայման այդ օրը ուզում ես հանդիպել նրան… Ու դեռ չես հասկանում, թե ոնց կարող է իրականությունը, որի մեջ ապրում են բոլորը, հակասել այն թաքուն իրականությանը, որ միայն գիշերներն ու կարծես մենակ քեզ հետ է պատահում: Ամեն ինչ խաղաղ է, տաք, արևոտ օր է, տագնապ՝ նախազզացում, մղձավանջն է սահում, սողոսկում իրականություն, և դա այն օրերից է, երբ գիշերվա մղձավանջն այնպես է բախվում իրականության հետ, որ ցնցում է իրականության հիմքերը… Բակի պատուհանից երևում է՝ ինչպես է դիմացի շենքը վերածվում փոշու վիթխարի ամպի: Ինչպես են մարդիկ կոծում ավերակների վրա: Ինչպես են փնտրում իրար: Մի կին մազերն է ձգում, գլուխը հարվածում քարերին: Մայրդ բռնել է ձեռքդ, վազում եք դպրոց՝ քրոջդ ետևից: Դու շրջվում, մի պահ նայում ես ձեր կիսավեր շենքին՝ շենքի պատը չկա, քո ննջարանը բաց է, մահճակալդ երևում է, սենյակիդ հատակը թեքվել-իջել է ներքև… Ու մտածում ես՝ քնեմ, մահճակալով սահելու եմ փողոց: Ինչ-որ շենք ես փնտրում, չկա: Մորդ փլատակներ ես ցույց տալիս ու ասում՝ Ժանն այդտեղ էր ապրում: Նա լուռ է, փնտրում է՝ երեխաների մեջ, ու միայն քրոջդ՝ դպրոցի բակի իրարանցման մեջ գտնելուց հետո, ասում. «Ժանն էլ դպրոցում եղած կլինի»: Եվ դու մտածում ես, որ Ժանն էլ երևի քեզ պես հիվանդ ու այդ օրը տանը մնացած կարող էր լինել… Կարող էր: Նրան հանդիպում ես միայն տարիներ անց, պատահաբար, երբ դասընկներներիցդ արդեն իմացել էիր ամեն ինչ: «Ժա՞ն»: Իսկ նա ժպտում է՝ Ժա՛ն Տոնոյան:
Դու ցնցված ես, դու արդեն պատանի ես, իսկ նա դեռ երեխա է մնացել:
1978-1988:
Տաս տարեկան:
Ժպտում է՝ մի՞թե հիշում է քեզ: «Հիշո՞ւմ ես՝ հայրդ բռնել էր ձեռքերս ու սպասում էր, որ հարվածես ինձ»:
Հիշում է:
«Դու չէիր էլ փորձում ընդվզել, առարկել, կանգնել էիր լուռ, անզորությանդ հետ հաշտ ու համերաշխ, հայացքով խրախուսում էիր, որ հարվածեմ քեզ, դու էլ էիր բոլորի նման ասում՝ խփիր, դու հասկանում էիր, որ մեծերն են այդպես ուզում, հայրս է այդպես ուզում ու հայացքով խոստանում էիր ներել ինձ ու հետո վրեժ չլուծել ինձնից: Ներիր: Նա քո դեմ չէր չարացած: Նրա զայրույթն ինձ էր ուղղված, բռունցքս սեղմելու ու չարանալու իմ անկարողությանը: Հաջորդ օրը նա ինձ բռնցքամարտի տարավ, որ հարվածեմ քեզ, բայց երբ իմացավ, որ դու այլևս չկաս, անկեղծորեն տխրեց, իսկ երբ մարդը տխրում է, նախկինից ավելի խորը տխրությամբ է տխրում: Նա շատ տխրեց, երբ իմացավ, որ դու… Ինձ թվում է նա հասկացավ բռնցքամարտը թողնելու իմ որոշումը: Հասկացավ, թե ինչ մեծ դժբախտություն է ռինգում մենակ լինելը: Նա չէր համակերպվում այն մտքի հետ, թե երեխան պիտի հասկանա, որ մահանում են ոչ միայն մեծերը, այլև իր տարեկիցները: Եվ նա հաստատ չէր ուզի, որ ինձ բռնցքամարտի տանելու՝ իր արարքի ամբողջ անհեթեթությունը գիտակցելու գինը երեխայի մահ լիներ:
Նա ձեռքս բռնած բռնցքամարտի էր տանում ընդամենը մի հարված հասցնելու համար, իսկ Հայրս՝ մյուսը, որ Երկնքում է, չէր թողնելու, որ հարվածը հասնի քեզ, այնպես էր անելու, որ ես մեկընդմիշտ թողնեմ ձախ ձեռքը, որ պիտի հարվածեր քեզ, և ընտրեմ աջը, որ քո մասին պատմվածք է գրում:

Հարցեր

1. Ինչո՞ւ է հայրը որդուն տանում բռնցքամարտի։ Ի՞նչ խնդիր է փորձում լուծել նրա փոխարեն, և ի՞նչ է սա բացահայտում հոր ու որդու հարաբերությունների մասին։

Հայրը որդուն տանում է բռնցքամարտի, որպեսզի նա կարողանա ինքնապաշտպանվել բակի կռիվներում և վախկոտ չմեծանա։ Նա փորձում է որդու փոխարեն լուծել նրա վախը հաղթահարելու և ուժեղ դառնալու խնդիրը՝ հաճախ դիմելով պարտադրանքի։ Այս արարքը ցույց է տալիս, որ հայրը սիրում է որդուն, բայց ուզում է նրան տեսնել իր պատկերացրած «իսկական տղամարդու» կերպարով։ Նա հաշվի չի առնում տղայի զգայուն և խաղաղասեր ներաշխարհը։ Արդյունքում հոր ու որդու միջև առաջանում է անտեսանելի պատնեշ և փոխըմբռնման պակաս։

2. Ինչո՞ւ է գլխավոր հերոսը հրաժարվում հարվածել Ժանին։ Ի՞նչ է բացահայտում այդ մերժումը նրա բնավորության և ներքին արժեքների մասին։

Գլխավոր հերոսը հրաժարվում է հարվածել Ժանին, որովհետև անպաշտպան մարդուն խփելը նրա համար անարդար և նվաստացուցիչ է։ Նա տեսնում է Ժանի հայացքի մեջ ոչ թե թշնամու, այլ իր նման մի անօգնական երեխայի։ Այդ մերժումը բացահայտում է հերոսի բնածին բարությունը, կարեկցանքը և ներքին ազնվությունը։ Նա չի ուզում հաստատել իր ուժը ուրիշին ցավ պատճառելու միջոցով։ Սա ապացուցում է, որ տղայի բարոյական արժեքներն ավելի ուժեղ են, քան հոր ճնշումն ու բակային օրենքները։

3. Ինչպե՞ս են մեծերի սպասելիքներն ու պահանջները ազդում երեխայի ինքնընկալման, վարքագծի և ընտրությունների վրա։

Մեծերի չափազանցված պահանջները երեխայի մեջ առաջացնում են անլիարժեքության և մեղքի բարդույթ։ Տղան սկսում է իրեն թույլ և անպետք զգալ միայն այն պատճառով, որ չի համապատասխանում հոր ու մարզչի սպասելիքներին։ Նա ստիպված է լինում գործել իր կամքին հակառակ՝ փորձելով արդարացնել ծնողի հույսերը։ Նման ճնշումը խեղաթյուրում է երեխայի բնական ընտրությունը և ստիպում նրան դիմել բռնության։ Վերջում երեխան կանգնում է ծանր երկընտրանքի առաջ՝ հավատարիմ մնալ ինքն իրեն, թե հնազանդվել մեծերին։

4. Ինչո՞ւ է հերոսի առաջին հաղթանակը միաժամանակ դառնում և՛ ուրախության, և՛ մեղքի զգացման աղբյուր։

Հերոսի առաջին հաղթանակը ուրախության աղբյուր է, քանի որ նա վերջապես կարողանում է գոհացնել հորը և ապացուցել իր ուժը։ Նա զգում է շրջապատի հիացմունքն ու հպարտությունը, ինչին երկար էր սպասել։ Սակայն միևնույն ժամանակ այդ հաղթանակը ծնում է խոր մեղքի զգացում, քանի որ ձեռք է բերվել ուրիշին ցավ պատճառելու գնով։ Տղան գիտակցում է, որ իր հարվածը դաժան էր և հակասում էր իր ներքին խղճին։ Այդ պահին նա հասկանում է, որ արտաքին հաղթանակը կարող է ուղեկցվել ներքին պարտությամբ։

5. Ինչպիսի՞ն է Ժանի կերպարը։ Ինչո՞ւ է նա պատմողի համար միաժամանակ վախի, նախանձի, հիացմունքի և հետագայում՝ կորստի խորհրդանիշ։

Ժանը սկզբում ներկայանում է որպես բակի ամենաուժեղ ու վախեցնող տղան, որին բոլորը ենթարկվում են։ Նա պատմողի համար վախի ու նախանձի առարկա է, քանի որ ունի այն ուժն ու համարձակությունը, որոնք պակասում են հերոսին։ Միևնույն ժամանակ տղան հիանում է Ժանի ազատությամբ և անկախ պահվածքով։ Սակայն հոր կողմից Ժանի ձեռքերը բռնելու տեսարանում նա բացահայտվում է որպես սովորական, անպաշտպան երեխա։ Երկրաշարժից հետո Ժանը դառնում է անվերադարձ կորստի, չապրած մանկության և չիրականացած հաշտության ցավոտ խորհրդանիշ։

6. Ի՞նչ խորհրդանշական իմաստ ունեն հերոսի աջ և ձախ ձեռքերը։ Ինչպե՞ս է դրանց հակադրությունը բացահայտում պատմվածքի գլխավոր գաղափարը։

Հերոսը ձախլիկ է, և նրա ձախ ձեռքը խորհրդանշում է ուժը, պարտադրված կռիվն ու բռնությունը։ Այդ ձեռքով նա սովորում է հարվածել, պաշտպանվել և հաղթել ռինգում։ Հակառակ սրան՝ աջ ձեռքը թույլ է հարվածելու համար, բայց այն դառնում է ստեղծագործելու, հիշողության և խաղաղության խորհրդանիշ։ Ապագայում հենց այդ աջ ձեռքով է նա գրում իր պատմությունը՝ հաղթահարելով անցյալի ցավը։ Այս հակադրությամբ հեղինակը ցույց է տալիս, որ արարող խոսքն ավելի զորեղ և մնայուն է, քան ավերիչ հարվածը։

7. Ի՞նչ նշանակություն ունի մոր հետ աղոթքի դրվագը։ Ինչպե՞ս է այն առնչվում հերոսի մեղքի զգացման և ներման գաղափարներին։

Մոր հետ աղոթքի դրվագը հերոսի հոգևոր ապաստանն ու մաքրագործման պահն է։ Մայրը ներկայացնում է սերն ու ներողամտությունը՝ ի հակադրություն հոր խիստ ու կոշտ պահանջների։ Աղոթքի միջոցով տղան փորձում է ազատվել իր ներսում կուտակված վախից, զայրույթից և մեղքի ծանր զգացումից։ Այս դրվագը ցույց է տալիս, որ իրական հանգստությունը գալիս է ոչ թե վրեժից, այլ ներելու կարողությունից։ Այն օգնում է երեխային պահպանել իր մարդկային դեմքն ու հոգու մաքրությունը։

8. Ինչպե՞ս է 1988 թվականի երկրաշարժը փոխում պատմվածքի նախորդ իրադարձությունների ընկալումը և հերոսի մանկության հիշողությունների իմաստը։

1988 թվականի երկրաշարժը հիմնովին փոխում է պատմվածքի նախորդ բոլոր իրադարձությունների իմաստն ու արժեքը։ Մանկական վեճերը, հաղթանակներն ու պարտությունները հանկարծ դառնում են աննշան՝ համամարդկային մեծ ողբերգության դիմաց։ Երբ զոհվում է Ժանը, հերոսի մանկական հիշողությունները ձեռք են բերում ողբերգական ու սրբազան նշանակություն։ Տղան հասկանում է, որ կյանքը չափազանց փխրուն է, իսկ մարդկանց միջև եղած թշնամանքը՝ անիմաստ։ Այդ կորուստը ստիպում է նրան վերաիմաստավորել իր ողջ մանկությունն ու չհասցված հարվածի կարևորությունը։

Assignments for 16.11.26

Navigate. Grammar slide 145, ex-es. 1, 2

  1. A: When did you move to Frankfurt?
    B: Six months ago.
  2. A: I’ve been very busy recently.
    B: Me too. I started a new project at work last week.
  3. A: I haven’t had lunch yet. I’m starving.
    B: Oh, I went to that new café for lunch. It was really good. You should go there.
    A: Yes, I went there a few days ago. I agree – it’s good.
  4. A: I haven’t seen Junko’s new apartment yet. Have you?
    B: Yes, I saw it a few days ago.
  5. A: We lived in Venice for seven years. From 2005 to 2012.
    B: I ‘ve never been to Venice. I hear it’s beautiful.
  6. A: Have you finished your exams yet?
    B: No, I’ve done two of them so far.

Video games have existed for over sixty years. The first video games appeared in the 1940s, when academics began designing simple games, simulations, and artificial intelligence programs as part of their computer science research. However, video gaming didn’t reach mainstream popularity until the 1970s and 1980s, when arcade games, gaming consoles and home video games became available to the general public. Before the development of realistic computer graphics that has occurred recently, the games that drove the industry in the 1970s were basic games like Ping Pong and, a little later, Space Invaders. Since then, video gaming has become a popular form of entertainment and a part of modern culture in most parts of the world, and today a popular form of entertainment and a part of modern culture in most parts of the world, and today almost everyone under the age of fifty has played a video game at least once.


Navigate Reading: The rise of the second screen. /slides 50-51, ex 7a /slide 51

1. c: bad → awful

2 d: annoying → infuriating

3 f: good → brilliant

4 a: important → essential

5 g: interesting → fascinating

6 e: difficult → impossible

7 b: scary → terrifying

ԵՌԱՆԿՅՈՒՆ։ ՄԻՋՆԱԳԾԵՐ, ԿԻՍՈՐԴՆԵՐ ԵՎ ԲԱՐՁՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

1. Տեսական մաս

Եռանկյուն է կոչվում այն պատկերը, որը կազմված է երեք կետերից (գագաթներից) և դրանք միացնող երեք հատվածներից (կողմերից)։

Եռանկյունը նշանակվում է այսպես՝ ABC։

Եռանկյունն ունի՝

  • 3 գագաթ՝ A, B, C,
  • 3 կողմ՝ AB, BC, AC,
  • 3 անկյուն՝ ∠A, ∠B, ∠C։

Եռանկյան անկյունների գումարը

Ցանկացած եռանկյան ներքին անկյունների գումարը հավասար է 180°-ի։

∠A + ∠B + ∠C = 180°

Եռանկյան պարագիծը

P = AB + BC + AC

2. Եռանկյան միջնագիծ

Եռանկյան միջնագիծ է կոչվում այն հատվածը, որը եռանկյան գագաթը միացնում է հանդիպակաց կողմի միջնակետին։

Օրինակ՝ AM-ը ABC եռանկյան միջնագիծ է, եթե M-ը BC կողմի միջնակետն է։

Այսինքն՝ BM = MC։

Կարևոր հատկություն. Եռանկյան երեք միջնագծերը հատվում են մեկ կետում, որը յուրաքանչյուր միջնագիծը բաժանում է 2։1 հարաբերությամբ՝ հաշված գագաթից։

3. Եռանկյան կիսորդ

Եռանկյան կիսորդ է կոչվում այն հատվածը, որը եռանկյան գագաթից տարված՝ այդ գագաթի անկյունը բաժանում է երկու հավասար մասերի։

Օրինակ՝ AD-ն ABC եռանկյան կիսորդն է, եթե՝

∠BAD = ∠DAC։

Կարևոր հատկություն. Եռանկյան երեք կիսորդները հատվում են մեկ կետում։ Այդ կետը եռանկյանը ներգծած շրջանագծի կենտրոնն է։

4. Եռանկյան բարձրություն

Եռանկյան բարձրություն է կոչվում այն ուղղահայացը, որն իջեցվում է եռանկյան գագաթից հանդիպակաց կողմի պարունակող ուղղին։

Օրինակ՝ AH-ն ABC եռանկյան բարձրությունն է, եթե՝

AH ⊥ BC։

Այսինքն՝ AH-ն ուղղահայաց է BC-ին։

Կարևոր հատկություն. Եռանկյան երեք բարձրությունները կամ դրանց շարունակությունները հատվում են մեկ կետում։

5. Հիշի՛ր տարբերությունները

  • Միջնագիծը հանդիպակաց կողմը բաժանում է երկու հավասար մասերի։
  • Կիսորդը գագաթի անկյունը բաժանում է երկու հավասար անկյունների։
  • Բարձրությունը հանդիպակաց կողմի պարունակող ուղղին ուղղահայաց է։

6. Առաջադրանքներ

1. Եռանկյան երկու անկյունները հավասար են 50° և 60°։ Գտե՛ք երրորդ անկյունը։

180-(50+60)=70

2. Եռանկյան կողմերն են 5 սմ, 7 սմ և 9 սմ։ Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը։

P = 5 + 7 + 9 = 21

3. ABC եռանկյան BC կողմը հավասար է 12 սմ-ի։ AM-ը միջնագիծ է։ Գտե՛ք BM և MC հատվածների երկարությունները։

BM=MC=BC/2 = 6

4. ABC եռանկյան AD-ն կիսորդ է։ Եթե ∠A = 70°, ապա գտե՛ք ∠BAD և ∠DAC անկյունները։

70/2 = 35

5. ABC եռանկյան ∠B = 90°։ Ո՞ր կողմին է ուղղահայաց A գագաթից տարված բարձրությունը։

AB

6. ABC եռանկյան BC կողմի միջնակետը M-ն է։ Եթե BM = 3x − 2, իսկ MC = x + 6, գտե՛ք x-ը և BC կողմի երկարությունը։

BM=MC—> 3x — 2 = x + 6

3x — x = 2 + 6

2x = 8

x = 4

BM = 10

MC=BM = 10

BC=2BM = 20

7. Եռանկյան մի անկյունը 40° է, իսկ մյուս անկյան կիսորդը այն բաժանում է 25° և 25° անկյունների։ Գտե՛ք եռանկյան երրորդ անկյունը։

<A = 40

<C = 25 * 2 = 50

<B = 180 — (40 + 50) = 70

8. ABC եռանկյան AM միջնագծի երկարությունը 12 սմ է։ Միջնագծերի հատման կետը O-ն է։ Գտե՛ք AO և OM հատվածների երկարությունները։

AO/OM = 2/1

AM = 12

2 + 1 = 3

OM = 12/3 = 4

AO = 2 * 4 = 8

9. ABC եռանկյան ∠A = 80°։ AD-ն այդ անկյան կիսորդն է, իսկ AH-ն՝ բարձրությունը։ Հայտնի է, որ AH-ն գտնվում է ∠A-ի ներսում։ Գտե՛ք ∠DAH-ը, եթե AH-ն նաև ∠A-ի կիսորդն է։

<A = 80

<BAD = 40

<HAD = 20

10. ABC եռանկյան AB = 10 սմ, AC = 14 սմ։ AD-ն A անկյան կիսորդն է և հատում է BC կողմը D կետում։ Գտե՛ք BD : DC հարաբերությունը։

BD/DC = AB/AC = 10/14 = 5/7

Նոյեմբերի 11-հանրահաշիվ

Մաս 1․ Ֆունկցիայի արժեքի հաշվում

1. Տրված է (f(x)=3x+5) ֆունկցիան։ Գտե՛ք՝

ա) f(0) = 5, բ) f(2) = 11, գ) f(−3) = -4, դ) f(4) = 17։

2. Տրված է (f(x)=x²−4x+3) ֆունկցիան։ Հաշվե՛ք f(1), f(2), f(−1) արժեքները:

(f(1)=1²−4+3) = 0

(f(2)=4−8+3) = -3

(f(-1)=-1²−-4+3) = -2

3. Տրված է (f(x)=12/x) ֆունկցիան։ Գտե՛ք f(2), f(3), f(−4), f(6) արժեքները։

(f(2)=12/2) = 6

(f(3)=12/3) = 4

(f(-4)=-12/4) = -3

(f(6)=12/6) = 2

4. Տրված է (f(x)=2x²−3) ֆունկցիան։ Գտե՛ք այն արժեքը, որը համապատասխանում է x = −2 արգումենտին։

(f(-2)=16−3) = 13

Մաս 2․ Արգումենտի որոշում

5. Տրված է f(x) = 4x − 7։ Գտե՛ք x-ը, եթե f(x) = 9։

9+7/4 = 4

x = 4

6. Տրված է f(x) = x² + 1։ Գտե՛ք այն բոլոր x-երը, որոնց համար f(x) = 10։

√10-1 = 3

x = 3

7. Տրված է f(x) = 15 − 2x։ Ո՞ր արգումենտին է համապատասխանում 5 արժեքը։

15 — 2x = 5

2x = 15 — 5

2x = 10

x = 5

8. Տրված է f(x) = 3x + 2։ Գտե՛ք x-ը, եթե f(x) = f(4)։

f(4) = 12 + 2 = 14

x = 4

Մաս 3․ Աղյուսակների լրացում

9. Լրացրե՛ք աղյուսակը, եթե f(x) = 2x − 1։

x−2−1013
f(x)-5-3115

10. Լրացրե՛ք աղյուսակը, եթե f(x) = x² − 2։

x−3−2−102
f(x)72-1-22

11. Ֆունկցիան տրված է աղյուսակով։

x12345
f(x)47101316

Գտե՛ք օրինաչափությունը և գրե՛ք ֆունկցիայի բանաձևը։

f(x) = 3x + 1

Մաս 4․ Ֆունկցիայի որոշման տիրույթ

12. Գտե՛ք f(x) = 8/(x − 3) ֆունկցիայի որոշման տիրույթը։

x — 3 ≠ 0 —> x ≠ 3

x ∈ (-∞; 3) U (3; +∞)

13. Գտե՛ք f(x) = √(x − 2) ֆունկցիայի որոշման տիրույթը։

x — 2 ≥ 0 —> x ≥ 2

x ∈ [3; +∞)

14. Տրված է f(x) = (x + 1)/(x² − 9)։ Ո՞ր արժեքների դեպքում ֆունկցիան որոշված չէ։

x² − 9 = 0 —> x² = 9 —> x = +-3

Մաս 5․ Ֆունկցիայի ճանաչում և վերլուծություն

15. Տրված է f(x) = 2x + 3։ Որոշե՛ք՝ արդյոք (2; 7) կետը պատկանում է այս ֆունկցիայի գրաֆիկին։

f(2) = 4 + 3 = 7

Պատկանում է

16. Տրված է f(x) = x² − 5։ Որոշե՛ք՝ արդյոք հետևյալ կետերը պատկանում են ֆունկցիայի գրաֆիկին՝

ա) (2; −1) = այո

բ) (−3; 4) = այո

գ) (1; −4) = այո

Հատկացուցիչ

Հեռացված հատկացուցիչ է կոչվում այն հատկացուցիչը, որն իր հատկացյալից բաժանված է այլ բառերով կամ բառակապակցությամբ (օրինակ՝ որոշիչ բառակապակցությամբ կամ դերբայական դարձվածով)։

Կետադրությունը

  • Եթե հատկացուցչի և հատկացյալի միջև կա որոշիչ բառակապակցություն կամ դերբայական դարձված, ապա դրանց միջև դրվում է բութ։

Օրինակներ

  • Արթուրի` ներկաներին ուղղված ողջույնը (այստեղ «ներկաներին ուղղված» դերբայական դարձվածն ընկած է «Արթուրի» հատկացուցչի և «ողջույնը» հատկացյալի միջև)։
  • Թռչունների` ամպերի մեջ ճախրող երամը։

Տրոհվող հատկացուցչի կետադրությունը, էջ 28

http://ijevanlib.ysu.am/wp-content/uploads/2018/04/gorcnakan_varjutyunner_hayoc_lezvic.pdf

Քամին սկսեց փոփոխացնել Մանուշի՝ ծաղկեպսակի տակից դուրս եկած խոպոպները։

Աղջիկը գլուխը խոնարհում է տղայի՝ մրրկածուփ զգացմունքից եռացող կրծքին։

Գուսանը մոլորվեց կիրճի՝ օձի նման գալարվող քերծերում։

Հայն իր բնօրրանը համարել է Աստծու՝ մեծ հոգածությամբ ու սիրով ստեղծած դրախտը։

Օշականի՝ համայն հայությանը քաջ ծանոթ ճանապարհին քարե մի վիթխարի մատյան է կանգնած, որի կիսաբաց էջերի վրա դրոշմված է հայկական այբուբենը։

Հայի այլազգիների հետ չձուլվելու գաղտնիքը պիտի որոնել երեսունվեց տառերից բաղկացած այբուբենի մեջ։

Մաշտոցի՝ լույս դարձած աճյունը ամփոփված է Օշական գյուղում։

Մատռվակը արծաթազօծ սկահակից մատուցում էր կավե կարասների՝ արյունը բռունց հանող յոթնամյա գինին։

Ահա Մասիսի՝ երկնքի լազուրի մեջ կորած գագաթը՝ վեհաշուք ու վեհատես։

Արտերի՝ դեռ մանգաղի երես չտեսած ոսկին ծփում էր և ծածանվում։

Ապառաժի՝ գույներից զրկված ու մթամած կերպարանքն ավելի ընդգծվեց երկնքի՝ աչք շլացնող ոսկեզօծ կարմրի վրա։

Այդ խորհրդավոր լռության մեջ լսվում էր միայն ծորիի՝ քաղցած մանկան լացի պես համառ ճռինչը, որ գրգռում էր նրա՝ առանց այն էլ հոգնածությունից նվաղած նյարդերը։

Նա ինքն էլ, կարծես զգալով իր ինձ վրա թողած ազդեցությունը, սկսեց շարունակել խոսակցությունը։

Նայում էր Սանեի՝ աստղերի պես պսպղացող աչքերին։

Նրանց՝ արշալույսների նման շքեղ և շուշանների նման մաքուր հոգիները բարություն էին բուրում։

Անհաջողության մատնվեցին թշնամու՝ ամրոցը գրավելու բոլոր ճիգերը։

Զինվորները տեսնում էին միայն լուսնի՝ լուսամուտի ապակիների վրա ցոլացող շողերը։

Նա մոտիկից տեսավ հաշվապահի՝ անքուն գիշերներից հիվանդագին ուռած կնճիռներով ծածկված դեմքը։

Սակայն Նեմրութի՝ Սերոբի կնոջ հետ սարերում թափառելը դուր չէր գալիս իր խմբի զինվորներին։

Այդ ժամանակ միայն Բաբեի՝ խորշոմների ցանցով պատած արևախանձ դեմքը անսահման բավականությունից ճառագեց։

Չարենցի՝ տասնինը տարեկանում գրած «Աթիլլա» պոեմը պարզապես աներևի ծնունդ է։

Հանդիպակաց ձյունածածկ լեռներից փչող ընդդիմադիր հովը համբուրում էր մեր՝ արևից ու քամուց թրծված դեմքերը։

Ոտքերը հազիվ էր փոխում քաղաքի՝ անձրևից ու փոշուց լպրծուն դարձած փողոցներով։

Կրակը լափում էր բուրգի ճարճատյունով՝ բյուրավոր կայծեր դեպի երկինք արձակող տափակաները։

Նրա՝ արևից կիզված և հողմախանձ դեմքը պղնձի գույն ուներ։

Կեսօրից բավական անցել էր, երբ Սամվելի՝ բոլորովին հոգնած ասպախումբը հասավ զովասար նավամատույցին։

Երևում էր միայն Բզնունյաց ծովակի՝ հայելու նման նեղ շերտը։

Assignments for 12.11.26

504 Essential Lesson 4 /Page 10, slide 15, learn all the words with their definitions and do the Fill in the Blanks and Synonym Search

  1. humid
  2. vanish
  3. dense
  4. predict
  5. villan
  6. vapor
  7. enermous
  8. theory
  9. utilize
  10. descend
  11. eliminate
  12. circulate
  1. spread — b
  2. wipe out — b
  3. huge — d
  4. thick — b
  5. come down — c
  6. wicked person — a
  7. moist — b
  8. foretell — c
  9. gases — c
  10. disappear — c
  11. explanation based on thought — c
  12. make us of — b
    Navigate Reading; Nigerian video games score highly / slide 48, Grammar slide 49/6a

  1. l’ve live
  2. I moved
  3. has gone up
  4. I haven’t been
  5. they just took
  6. took
  7. I’ve never lived
  8. I’ve been
  9. I’ve also just

Նոյեմբերի 10

Արևմտահայերենից արևելահայերեն․ լեզվական փոխադրություն

Վազգեն Շուշանյանի «Սիրո և արկածի տղաքը» վեպի 1-ին գլուխը փոխադրել արևելահայերեն (9-րդ էջից)։

Ուրիշ, ուրիշ էր կյանքը, երբ ես անբան ու թափառաշրջիկ էի․․․ Հիմա, երբ բոլորի նման ես էլ ստիպված եմ լուրջ ու խոհուն երիտասարդ դառնալ, երբ ապագան ուսերիս է ճնշում ու սպառում ուրախությունս, երբ օրերս գետին են ընկնում աշնանահար տերևների պես, երբ այլևս գիտեմ կյանքի լավն ու վատը, օրը՝ տղմոտ ու տրտմաբեկ, գիշերը՝ խուլ ու ցավատանջ, քաղաքները՝ ապականված փողոցներով, երբ ճանաչում եմ, ափսոս, ամեն հաճույք իր տգեղ ու զզվելի մերկության մեջ, երբ դադարել եմ զգայուն ու գեղեցիկ պատանի լինելուց և չեմ կարողանում նայել աղջիկներին աղաչող ու խռովված աչքերով, երբ արդեն լիրբ եմ բոլորի պես, լիրբ, լիրբ, հիշում եմ անցյալը՝ պայծառ ու լուսաշող, և գլուխս թաղած բարձիս մեջ, փոքրիկ ու հպարտ տղայի պես, որի սիրտը լցվել է, բայց նա չի ուզում արտասվել։

Ինչ լավ, ի~նչ լավ էր անցյալը․․․

Հիշում եմ դառնությամբ ամեն կորսված օր, աչքերս՝ խոնավ, շուրթերս՝ գունատ, իսկ մազերս՝ խառնիխուռն, հենվում եմ կորսված երջանկությանը։ Սիրտս ցավում է։ Խփում է ամուր՝ նոր վիրավորված անասունի սրտի պես, տաք կրծքիս տակ։

Սա պատահում է ինձ հետ ընդհանրապես այն ժամանակ, երբ անձրևում է առատ ու բարի կաթիլներով իմ բնակած տան կանաչախիտ ու անուշ պարտեզի վրա։ Սենյակս նետված է ծառերի ու ծաղիկների մեջ կորած ամառանոցի խորքում։ Դռանս առջև վարդենին մագլցում է պատուհանիցս ի վեր, իսկ որթատունկը մյուս կողմից ոստերով բարձրանում է վերին հարկ։ Քիչ այն կողմ պատուտակն իր ոստերն է նետում նույնիսկ քարերի սրտի մեջ։ Երբ անձրևում է, դուռս բացում եմ ու ընկղմվում կիսախարխուլ ու աղքատիկ բազկաթոռիս մեջ։ Ծխամորճս լցնում եմ բնազդաբար և ծուխն անհագորեն քաշում ներս՝ ինչպես այն ժամանակ, երբ փողոցի շլացած ստահակ էի։

Սիրտս ուռչում է, և շուրթերս շարժվում են ինքնաբերաբար։ Մռնչում եմ ատամներիս արանքից՝ չարտասվելու համար, և մեծ ճիգով երգում կասկածելի վայրերում սովորած սիրո տխուր մի եղանակ ու հետզհտե չարանում աշխարհի դեմ, որ բոլորիս աղտոտում է։

Ծնվում ենք թարմ ու փափուկ, պայծառ ու անուշ աչուկներով, ինչպես ծաղիկն է բուսնում թաց ու բարեբեր հողի ծոցից։ Մեր շուրթերը մաքուր են, և մեր թաթիկները՝ անմեղ։ Մեզ ծնողները գուրգուրում են մեր վրա այն, ինչ իրենք են կորցրել, ավաղ, մեր անբծությունն ու շնորհը։ Բայց օրերը թավալվում են, և հասակ ենք նետում ուրախության ու շռայլության կամ թշվառության մեջ, հարուստի ապրանքի թե խարխուլ խրճիթի սև երդիկի տակ․ մեկ է, աշխարհը մեզ աղտոտում է, և դառնում ենք անասուն, բոլորի պես, գարշելի ճանկերով, պատրաստ առաջին իսկ առիթով իրար բզկտելու։

Ու հիշում եմ․․․ ծխախոտիս մոխրագույն ու ոլորուն ծխի միջից ինչքան սիրելի, անուշ ու գեղեցիկ դեմքեր․․․ Անձրևը հաճախ թրջում է ծնկներս, մեր պարտեզի տանձենիները չարչարվում են տեղատարափի տակ․ երեկ դեռ ժամ առ ժամ հասունանում էին արևի ջերմության մեջ՝ այս գեղեցիկ, խոշոր ու հյութեղ տանձերը․․․ Ինչ առատաձեռն ու գուրգուրալից է բնությունը։ Ընկղմվես նրա ծոցը ու անհետանաս․․․ Գլուխդ առնես ու գնաս անծանոթ ու հղի ճանապարհներով, չիմանաս մարդկանց փառքն ու հարստությունը, ուրախություններն ու ցավը․․․ Վերադառնաս քո անցյալին, դառնաս նորից անբան թափառաշրջիկ, որը չգիտի, թե այսօր որտեղ է գիշերելու․․․ Այո, ի՜նչ հետաքրքիր կլինի, հագնեմ բանվորական շապիկ, կապույտ տաբատ, թողնեմ այս չար ու շնական գրքերը սեղանիս վրայով, նամակների այս սնամեջ դեզը, բոլոր այս խենթ ու հին երգերը, դառնամ նորից անբան թափառաշրջիկ․․․

Նոյեմբերի 6-հանրահաշիվ

ՄԱՍ I. ՏԵՍԱԿԱՆ ՆՅՈՒԹ

1. Թվային ֆունկցիայի հասկացությունը

Թվային ֆունկցիա է կոչվում այն համապատասխանությունը, որի միջոցով X բազմության յուրաքանչյուր x տարրի համապատասխանում է Y բազմության միակ y տարր։

Գրում են՝

y = f(x)

որտեղ՝

  • x-ը անկախ փոփոխականն է կամ արգումենտը,
  • y-ը կախյալ փոփոխականն է,
  • f-ը ֆունկցիայի նշանակումն է։

Օրինակ՝ f(x) = 2x + 3։

Եթե x = 2, ապա՝

f(2) = 2 · 2 + 3 = 7։

Այսինքն՝ 2 արգումենտի համապատասխան արժեքը 7 է։

2. Ֆունկցիայի որոշման տիրույթը

Ֆունկցիայի որոշման տիրույթ (D(f)) է կոչվում արգումենտի այն բոլոր արժեքների բազմությունը, որոնց դեպքում ֆունկցիան իմաստ ունի։

Որոշման տիրույթը գտնելիս պետք է հաշվի առնել հետևյալ պայմանները։

1. Կոտորակի հայտարարը չպետք է հավասար լինի զրոյի։

2. Զույգ աստիճանի արմատի տակ գտնվող արտահայտությունը պետք է լինի ոչ բացասական։

3. Լոգարիթմի արգումենտը պետք է լինի դրական։

Օրինակ 1.

f(x) = 1/(x − 4)

Պետք է՝ x − 4 ≠ 0։

Ուրեմն՝ D(f) = (−∞; 4) ∪ (4; +∞)։

Օրինակ 2.

f(x) = √(x + 5)

Պետք է՝ x + 5 ≥ 0։

Ուրեմն՝ D(f) = [−5; +∞)։

3. Ֆունկցիայի արժեքների բազմությունը

Ֆունկցիայի արժեքների բազմություն (E(f)) է կոչվում այն բոլոր y արժեքների բազմությունը, որոնք ստացվում են, երբ x-ը փոփոխվում է որոշման տիրույթում։

Օրինակ՝

f(x) = x²

Քանի որ ցանկացած իրական x-ի համար x² ≥ 0, ապա՝

E(f) = [0; +∞)։

4. Ֆունկցիայի գրաֆիկը

y = f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկ է կոչվում կոորդինատային հարթության այն բոլոր (x; y) կետերի բազմությունը, որոնց համար՝

y = f(x), x ∈ D(f)։

Գրաֆիկը կառուցելու համար՝

  1. Ընտրում ենք արգումենտի մի քանի արժեք։
  2. Հաշվում ենք ֆունկցիայի համապատասխան արժեքները։
  3. Ստանում ենք (x; y) կետերի աղյուսակ։
  4. Նշում ենք կետերը կոորդինատային հարթության վրա։
  5. Միացնում ենք դրանք համապատասխան գծով՝ հաշվի առնելով ֆունկցիայի բնույթը։

5. Ֆունկցիայի գրաֆիկի և կոորդինատային առանցքների հատման կետերը

Օրդինատների առանցքի հետ հատման կետը

Գտնելու համար x = 0 տեղադրում ենք, եթե 0-ը պատկանում է որոշման տիրույթին։

Այս դեպքում y = f(0)։

Աբսցիսների առանցքի հետ հատման կետերը

Գտնելու համար լուծում ենք՝

f(x) = 0։

Ստացված արմատները ֆունկցիայի զրոներն են։

6. Ֆունկցիայի զրոները և նշանապահպանման միջակայքերը

Ֆունկցիայի զրոներ են կոչվում այն x արժեքները, որոնց դեպքում f(x) = 0։

Ֆունկցիան՝

  • դրական է այն միջակայքերում, որտեղ f(x) > 0,
  • բացասական է այն միջակայքերում, որտեղ f(x) < 0։

Գրաֆիկորեն՝

  • գրաֆիկը x-երի առանցքից վերև է, երբ f(x) > 0,
  • գրաֆիկը x-երի առանցքից ներքև է, երբ f(x) < 0։

7. Ֆունկցիայի աճման և նվազման միջակայքերը

Ֆունկցիան կոչվում է աճող միջակայքում, եթե այդ միջակայքի ցանկացած x₁ և x₂ արժեքների համար, երբ x₁ < x₂, տեղի ունի՝

f(x₁) < f(x₂)։

Ֆունկցիան կոչվում է նվազող միջակայքում, եթե x₁ < x₂ դեպքում՝

f(x₁) > f(x₂)։

Գրաֆիկորեն՝

  • աճող ֆունկցիայի գրաֆիկը ձախից աջ բարձրանում է,
  • նվազող ֆունկցիայի գրաֆիկը ձախից աջ իջնում է։

8. Զույգ և կենտ ֆունկցիաներ

Ֆունկցիան կոչվում է զույգ, եթե՝

f(−x) = f(x)։

Զույգ ֆունկցիայի գրաֆիկը համաչափ է Oy առանցքի նկատմամբ։

Օրինակ՝ f(x) = x²։

Ֆունկցիան կոչվում է կենտ, եթե՝

f(−x) = −f(x)։

Կենտ ֆունկցիայի գրաֆիկը համաչափ է կոորդինատների սկզբնակետի նկատմամբ։

Օրինակ՝ f(x) = x³։

Նշում․ զույգ կամ կենտ լինելու համար որոշման տիրույթը պետք է համաչափ լինի զրոյի նկատմամբ։

9. Ֆունկցիայի սահմանափակությունը

Ֆունկցիան կոչվում է վերևից սահմանափակ, եթե գոյություն ունի այնպիսի M թիվ, որ բոլոր x-երի համար՝

f(x) ≤ M։

Ֆունկցիան կոչվում է ներքևից սահմանափակ, եթե գոյություն ունի այնպիսի m թիվ, որ բոլոր x-երի համար՝

f(x) ≥ m։

Եթե երկու պայմաններն էլ կատարվում են, ֆունկցիան սահմանափակ է։

10. Ֆունկցիայի մեծագույն և փոքրագույն արժեքները

Ֆունկցիայի մեծագույն արժեքն այն ամենամեծ արժեքն է, որը ֆունկցիան ընդունում է իր որոշման տիրույթում։

Փոքրագույն արժեքն այն ամենափոքր արժեքն է, որը ֆունկցիան ընդունում է իր որոշման տիրույթում։

Գրաֆիկի միջոցով դրանք որոշվում են համապատասխանաբար ամենաբարձր և ամենացածր կետերի օրդինատներով՝ հաշվի առնելով որոշման տիրույթը։

11. Ֆունկցիայի տրման եղանակները

Ֆունկցիան կարելի է տալ տարբեր եղանակներով։

  1. Բանաձևով՝ y = 2x − 1։
  2. Աղյուսակով՝ արգումենտի և ֆունկցիայի համապատասխան արժեքների միջոցով։
  3. Գրաֆիկով՝ կոորդինատային հարթության վրա։
  4. Բառային նկարագրությամբ՝ համապատասխանության կանոնը բառերով ներկայացնելով։

12. Ֆունկցիայի գրաֆիկի ձևափոխություններ

Եթե հայտնի է y = f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը, ապա կարելի է կառուցել նաև այլ ֆունկցիաների գրաֆիկները։

  • y = f(x) + a — գրաֆիկը տեղափոխվում է ուղղահայաց՝ a միավորով։
  • y = f(x + a) — գրաֆիկը տեղափոխվում է հորիզոնական՝ −a միավորով։
  • y = −f(x) — գրաֆիկը համաչափ է դառնում Ox առանցքի նկատմամբ։
  • y = f(−x) — գրաֆիկը համաչափ է դառնում Oy առանցքի նկատմամբ։
  • y = |f(x)| — գրաֆիկի Ox առանցքից ներքև գտնվող մասը արտապատկերվում է վերև։
  • y = f(|x|) — աջ կիսահարթության գրաֆիկը հայելային արտապատկերվում է նաև ձախ կիսահարթության մեջ։

Օրինակ։

Տրված է y = x² ֆունկցիան։

Եթե կառուցենք y = (x − 2)² ֆունկցիայի գրաֆիկը, ապա y = x² գրաֆիկը տեղափոխվում է 2 միավոր դեպի աջ։

Եթե կառուցենք y = x² + 3 ֆունկցիայի գրաֆիկը, ապա այն տեղափոխվում է 3 միավոր դեպի վեր։

ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

Կատարե՛ք առաջադրանքները՝ հիմնվելով տեսական նյութի վրա։

Ա. Ֆունկցիայի արժեքների և որոշման տիրույթի գտնում

1. Տրված է f(x) = 3x − 5 ֆունկցիան։ Գտե՛ք՝

ա) f(0), բ) f(2), գ) f(−3), դ) f(1/3)։

ա․ -5

բ․ 1

գ․ -14

դ․ -4

2. Տրված է f(x) = x² − 4x + 3 ֆունկցիան։ Գտե՛ք՝

ա) f(0), բ) f(1), գ) f(2), դ) f(−1)։

ա․ 3

բ․ 0

գ․ 1

դ․ 8

3. Գտե՛ք ֆունկցիայի որոշման տիրույթը.

ա) y = 5/(x − 3)

D(y) = (-անվերջություն; 3) U (3; +անվերջություն)

բ) y = 1/(x² − 9)

D(y) = (-անվերջություն; -3) U (-3; 3) U (3; +անվերջություն)

գ) y = √(x − 4)

D(y) = [4; +անվերջություն)

դ) y = √(7 − 2x)

D(y) = (-անվերջություն; 3.5]

ե) y = (x + 1)/(x² − 4x)

(-անվերջություն; 0) U (0; 4) U (4; +անվերջություն)

4. Գտե՛ք f(x) = 2x² − 3x + 1 ֆունկցիայի այն արժեքները, որոնց դեպքում՝

ա) x = −2, բ) x = 0, գ) x = 1, դ) x = 3։

ա․ 23

բ․ 1

գ․ 2

դ․ 28

5. Տրված է f(x) = 2x + 7։ Գտե՛ք x-ի այն արժեքը, որի դեպքում՝

ա) f(x) = 0

-3.5

բ) f(x) = 5

-1

գ) f(x) = −3

-5

դ) f(x) = 11։

2

Բ. Ֆունկցիայի գրաֆիկի կառուցում և ուսումնասիրում

6. Կառուցե՛ք y = 2x − 4 ֆունկցիայի գրաֆիկը՝ կազմելով արժեքների աղյուսակ։ Գտե՛ք գրաֆիկի հատման կետերը կոորդինատային առանցքների հետ։

x−10123
y-6-4-202

2x — 4 = 0 —> 2x = 4 —> x = 2

(2;0)

y = 2 * 0 — 4 = -4

(0; -4)

7. Կառուցե՛ք y = x² − 4 ֆունկցիայի գրաֆիկը։ Գտե՛ք՝

x−3−2−10123
y50-3-4-305

ա) ֆունկցիայի զրոները,

x2 — 4 = 0 —> x2 = 4 —> x1 = -2, x2 = 2

բ) Oy առանցքի հետ հատման կետը,

y = 0 — 4 = -4 —> (0; 4)

8. Կառուցե՛ք y = −x² + 4 ֆունկցիայի գրաֆիկը։ Որոշե՛ք՝

x−3−2−10123
y-503430-5

ա) ֆունկցիայի զրոները,

-x2 + 4 = 0 —> x2 = 4 —> x1 = -2, x2 = 2

բ) մեծագույն արժեքը,

գ) աճման և նվազման միջակայքերը։

(-անվերջություն; 0]

[ 0; -անվերջություն)

English 06.11.2026

Navigate B1 . slide 44/ 4a, page 47, ex -es 5a, 7a

  1. Land
  2. park
  3. university
  4. pollution
  5. waste and rubbish
  6. space
  7. businesses
  1. being
  2. to become
  3. to set out
  4. to save
  5. to save
  6. to be
  7. returning
  8. to buy
  9. fighting
  10. enjoying
  1. thinking
  2. to do
  3. being
  4. to help
  5. becoming
  6. acting
  7. to eat
  8. to eat
  9. to make
  10. to work

Watch the vox pops and answer the questions in written form.

What’s your favourite kind of film?

My favourite kind of film is Comedy and Detective.

What’s your favourite movie of all time?

My favourite Comedy film are 11 friends of ocean, Classmates, Bye-bye Daddy, but my favourite Serials is Braking Bad, The Mentalist, Dexter and Home.

Լինել գրագետ։ Էմիր Կուստուրիցա

Էմիր Կուստուրիցայի ելույթը Բելգրադի գրքի միջազգային 60-րդ տոնավաճառի բացմանը, 2015 թ. Անցյալ դարում լինել գրագետ նշանակում էր լինել հարգված։

Անցյալ դարում լինել գրագետ նշանակում էր լինել հարգված։ Քիչ բան չէր, հաճախ՝ նույնիսկ ավելին էր։ Գրագետ մարդը, որտեղ էլ հայտնվեր, ուշադրության էր արժանանում։ Դպրոցում, կինոթատրոնում, փողոցում, թատրոնում, տրամվայի կանգառում, գնչուական թաղամասում։ Խոսքը միայն քերականական գրագիտության մասին չէ, ոչ էլ այն պատրանքի, որ ստեղծում են տեղեկատվական հեղափոխությունն իրականացնող ժամանակակից ինքնուսները։
Երբ որևէ մեկի մասին ասում էին «գրագետ է», կարծես բարձրաձայն հարգանք էին արտահայտում այդ մարդու նկատմամբ, որի գլխավերևում ամպ էր սավառնում՝ իբրև մեծ գաղտնիք պարուրելով գլուխը, բայց նաև ոչ պակաս մեծաթիվ առաքինությունները։ Գրագետ մարդը կատարյալ չէր, բայց կատարելությունը նրա նպատակն էր։ Նա էլ էր մխիթարվում անգլիական «Nobody is perfect» ասացվածքով, իսկ նրա բարձրագույն մարմնավորումը արգենտինացի գրող Խորխե Լուիս Բորխեսն էր։


Գրագետ մարդն անհետացավ՝ մնալով տեղեկատվական հեղափոխության աղբակույտի տակ։ Նա չար չէր, կոռումպացված չէր և չհամաձայնեց այն գաղափարին, թե Աստված չկա։ Ծայրահեղ դեպքում համաձայն էր Յունգի այն մտքին, որ Աստծո գոյությունը պնդողներից ավելի հիմար կարող են լինել միայն նրանք, ովքեր ժխտում են այն։ Գրագետ մարդը ձգտում էր ճշմարտության, բարության և վսեմության։ Նա ոչնչով նման չէր մեր ժամանակների դեմքը դարձած հակահերոսին։ Երբեք ամբողջությամբ իրական չէր, թեև մենք սեղմում էինք նրա ձեռքը։ Նման էր կերպարի, որը դուրս է եկել գրքի էջերից ու կանգնել մեր առջև, ինչպես այն ճշմարտությունը, որ առանց հիշողության մեջ դրոշմված պատկերների և գրքերի ամբողջական գլուխների` գրագետ մարդ չի լինում։
Գրագետ մարդը առաքինի էր, անսանձ, կրքոտ, ինչպես Օսկար Ուայլդը, բայց գիտեր խոսքով` ինչպես սրով, զատել ճաշակն անճաշակությունից և ցույց տալ մտածելու ուղին ու կերպը։ Ամեն ինչով տարբերվում էր մեր օրերի հակահերոսից՝ ինքնասիրահարված սելֆի-մարդուց, որը չի հավատում պատմությանը, կորպորատիվ կապիտալիզմն ընդունում է որպես ճակատագիր և ջանք չի խնայում ապացուցելու, որ իր հարևանը, ինչպես և մի ամբողջ ժողովուրդ, քոռ կոպեկ չարժի։ Նա իր այֆոնով սելֆիներ է անում և մեծ հուզմունքով հետևում դեմքի յուրաքանչյուր պզուկի զարգացմանը․․․
Պատմության գծած էթիկական և բարոյական նորմերը մենք պահպանում էինք` ոչ միայն ծնողների սպառնալիքների վախից։ Դեռ նոր սաղմնավորվող հոգևոր գործընթացների գաղտնի մեխանիզմները մեզ համար բացահայտում էր գրագետ մարդը։ Մենք այդ դասը քաղել ենք ուսանող Ռասկոլնիկովից, իսկ երբ մեզ համար պարզ չէր, թե ինչու էր նա ուզում սպանել վաշխառու պառավին, խորասուզվում էինք նրա չարչարանքները նկարագրող էջերի մեջ, նրա երկընտրանքները վերապրելով իբրև մերը, և նրանից սովորում, թե ինչպիսի փորձություններ ու դժբախտություններ են մեզ սպասում, և այդ ամենը հասկանում էինք ավելի լավ, քան եթե երկու կյանք ապրած լինեինք։
Որքա՛ն դատարկ է պատանեկությունը, որը չի բացահայտել Անտոն Պավլովիչ Չեխովին։ Նրա հերոսի ականջին քամին հասցնում է «Ես քեզ սիրում եմ» խոսքերը, թեև վստահ չենք՝ արդյոք այդ մեծ խոսքերն ասել է այն աղջի՞կը, որին նա սիրահարված էր։ Բայց քամու բերած այդ խոսքերը դարձել են սիրո խորհրդանիշ։ Ի՞նչ կլիներ, եթե մեր հոգին չողողեին Տոլստոյի նախադասությունները, որոնցում լույսն ընկնում է անգամ ամենաչնչին մանրուքի վրա։ Մենք գիտեինք, թե ինչ գույնի էր Վրոնսկու մունդիրի կոճակը, իսկ Աննա Կարենինայի կերպարը մեզ համար ավելի հստակ էր, քան կինոէկրանին հայտնված տպավորիչ դերասանուհունը։ Նա մեզ առաջնորդում էր էջերով, որոնք ջերմացնում էին վեհությամբ, իսկ հաջորդ պահին ողողում մեզ մարդկային վայրագ զգացմունքների ալիքներով՝ մեծ խոսքերի ստվերում զարգացնելով հզոր ու արդիական սյուժետային հանգույցներ։ Թե չլիներ Բուլգակովը, ինչպե՞ս էինք զգալու աբսուրդն ու պարադոքսը․․․ Ժամանակը քիչ է՝ թվարկելու բոլոր գրողներին, որոնք եթե հավասարազոր չեն, ապա պակաս կարևոր չեն, և առանց որոնց գրագետ մարդը չէր կարող ձևավորվել։ Որ ամեն ինչ կորած չէ, իսկ ամեն ինչ երբեք էլ կորած չի լինում, հաստատում են այն երևույթները, որոնք անապատում ծածանվող միայնակ դրոշների պես վկայում են, որ գրագետ մարդիկ կան, պարզապես հեռացել են մեր տեսադաշտից։ Նրանք սեղմված են հազարավոր տեղեկատվական հրաշքների, յութուբների, ռեալիթի շոուների արանքում և սահմանափակված են քաղաքական կոռեկտության՝ համաշխարհային ինքնագրաքննության նորագույն տարբերակով։ Այս տողերի հեղինակը հավատում է, որ այդպիսի դրոշակներն ավելի շատ են, քան մենք կարծում ենք։ Երբեմն նույնիսկ սեղմում ենք նրանց ձեռքը՝ չիմանալով, որ նրանք են։
Երբեք այսքան շատ գիրք չի եղել, և երբեք մարդուն հասանելի չեն եղել այսքան մեծ քանակությամբ գրված էջեր, և միաժամանակ երբեք չի եղել այսքան քիչ գրագետ մարդ։
Այսօր ով ասես չի գրում, բայց քչերն են կարդում։ Այս հողի վրա է աճել այն մյուս մարդը, որին անվանեցինք սելֆի, և որը, ասես էկրանին արտապատկերված մի պանդոկի գռեհկուհի, հայտնվել է մեր աչքի առաջ ու չի կորչի, մինչև տեղի չունենա մեծ կատարսիսը։
Նա մեծացել է խառնաշփոթ հասկացությունների կույտի և այն պատկերացման վրա, թե տեղեկատվության հասանելիությունը նույնն է, ինչ կրթությունը, փողի և ընչասիրության գաղափարախոսության տիրապետության մետաստազների ժամանակներում, երբ միակ կարևոր գործը դեմքի պզուկին անհանգստությամբ հետևելն է։ Սելֆի-մարդն իրականությունը շփոթել է իրապաշտության հետ, որը Դոստոևսկին համարում էր բոլոր ուղղություններից ամենաֆանտաստիկը։ Ինչո՞վ է այդ իրականությունը չափվում և ինչի՞ հետ է համեմատվում, եթե ոչ գրքերի՝ մեր հիշողության մեջ մնացած գլուխների։ Եթե նա չի կարողանում գոյություն ունեցող աշխարհը համեմատել գոյություն չունեցողի հետ, եթե ի վիճակի չէ ստեղծելու աշխարհի սեփական պատկերը, ինչին ընդունակ է միայն գրագետ մարդը, ապա նա ապրում է մի կյանքով, որտեղ տեսախցիկներ պետք չեն, որպեսզի ամեն ինչ վերածվի ռեալիթի շոուի, որը նեոհեթանոսական այն քաղաքակրթությունը պսակող արտահայտություն է, որի նպատակն է ապացուցել, որ մենք սրիկաներ ենք, տականքներ ու գրպանահատներ, և որ մեզ պետք է անդադար պատժել, և որը շարունակ մեր մեջ է ներարկում մեր անպետքության գաղափարը, մինչդեռ դրա հետևում համաշխարհային պլուտոկրատիայի չարամիտ քաղաքական մտադրությունն է՝ ապացուցելու կենսաբանական բնազդներով առաջնորդվելու մեր ճակատագրական հակվածությունը։
Լինել գրագետ՝ սա մի բանաձև է, որը բացում է մարդկային մտքին հասու գաղտնիքների և այն բարիքների դռները, որոնք մարդը կարող է վայելել Երկրի վրա իր կարճատև կեցության ընթացքում։ Միայն գրագետ լինելով կարող է մարդը երջանիկ լինել։ Եթե գրագետ չէ, ինչպե՞ս կարող է գնահատել Ջոնաթան Ֆրանզենին՝ ամերիկացի գրողին, որն արդեն համաշխարհային վեպը վերադարձրել է Տոլստոյի բարձունքներին, Բեռնհարդի հոգևոր բնապատկերներին։
Ես բացում եմ գրքի այս տոնավաճառը, որն ինձ միշտ գրավել է որպես մի վայր, որտեղ մարդկանց բազմությունից կարելի է խաբվել ու մտածել, թե ավտոմեքենաների ցուցահանդես, այլ ոչ թե գրքի տոնավաճառ ես բացում, և որտեղ երբեմն գրքերի արանքով մարդկանց գետ է հոսում՝ մարդկանց, որոնք իրական կյանքից փախչում են՝ ձգտելով դեպի գրքերի բազմությունը, ինչպես հավատացյալն է ձգտում դեպի Աստված։ Պակաս կարևոր չէ այն, որ այստեղ ժամանակ առ ժամանակ հարություն է առնում հենց այն գրագետ մարդը, և որ նա ազատ շրջում է՝ վերակենդանացնելով անցյալ դարի պատկերները, և եթե ոչ այլուր, ապա գոնե այստեղ արժանանում է այն փառքին ու ուշադրությանը, որ երբեմնի քաղաքում էր վայելում, որտեղ գլխավոր դեմքերից մեկն էր։ Եվ որ նրան կտեսնի որևէ երեխա, որի կյանքում՝ հետագայում, երբ մեծանա ու դառնա մեզ պես, ամեն ինչ այլ կերպ կլինի։

Создайте свой сайт бесплатно на WordPress.com.Создайте свой сайт.
Начать бесплатно