День: 2 августа 2020

19-ի բաժանելիության հայտանիշը

Երբեմն անհրաժեշտություն է առաջանում առանց  բաժանման գործողություն կատարելու բացահայտել, թե տասնորդական գրառմամբ ներկայացված n թիվը բաժանվում  է արդյո՞ք տրված  բնական թվի վրա, թե՝ ոչ:
Դիտարկենք  19-ի բաժանելիության հայտանիշը:

Մինչ հայտանիշի ձևակերպումը, վերցնենք   որևէ  թիվ, օրինակ՝ յոթանիշ թիվ, կարմիրով նշենք վերջին թվանշանը.
3. 086.379:
Առանց բաժանում կատարելու, ստուգենք, այդ թիվը բաժանվում է 19-ի, թե՝ ոչ: Դրա համար  անհրաժեշտ է ջնջել  տրված թվի վերջին թվանշանը, մեր օրինակում  9 –ն է,   արդեն ստացված վեցանիշ թվին ավելացնել  ջնջված թվի կրկնապատիկը՝  2×9, կստանանք՝

308637 + 2×9=308.655

Շարունակում ենք նույն քայլերով, ջնջում ենք   ստացված թվի վերջին թվանշանը, արդյունքին ավելացնում   ջնջվածի կրկնապատիկը՝

30865+2×5= 30875

Նույն քայլերով շարունակում ենք, մինչև որ կստացվի երկնիշ թիվ: Եթե  ստացած երկնիշ թիվը  բաժանվում է 19-ի, ապա սկզբնական թիվը նույնպես կբաժանվի 19-ի:

Մեր օրինակում ստացանք 38,  որը բաժանվում է 19-ի, հետևաբար  սկզբանական թիվը նույնպես բաժանվում  է 19-ի:
Հայտանիշ:  Եթե բազմանիշ թվի  վերջին թվանշանը   ջնջելով   և գումարելով ջնջնված թվի կրկնապատիկը,  արդյունքում ստացվում է 19-ի բաժանվող թիվ, ապա տրված թիվը նույնպես բաժանվում է 19-ի: Այս գործողությունը կարող ենք կրկնել  այնքան, մինչև  որ ստացվի երկնիշ թիվ:

Մենք դիտարկեցինք հայտանիշը յոթանիշ թվի համար, այն ճիշտ է ցանկացած բազմանիշ թվերի համար:
Բերեք մի քանի բազմանիշ թվերի օրինակներ, առանց բաժանում կատարելու ստուգեք, թիվը բաժանվում է 19-ի, թե՝ ոչ:

Օրինակ՝ 6.172.758

617275+16=6177291

61729+2=61731

6173+2=6175

617+10=627

62+14=76

Օրինակ՝ 9.259.137

925913+14=925927

92592+14=92606

9260+12=9272

927+4=931

93+2=95

Նյութի աղբյուրը հղումով:

 Բակային խաղեր ճամբարակնների համար

Խաղ-1.

Սեղանի վրա դրած են երեք  կույտ լուցկու փայտիկներ։ Երկու խաղացողներ  հերթականությամբ վերցնում են  փայտիկներ այդ կույտերից միայն մեկից, ընդ որում վերցնում են անյքան,  ինչքան որ ցանկանում են (պարտադիր է, որ խաղացողը իր խաղի ժամանակ  վերցնի  միայն մեկ կույտից, որը կընտրի)։ Հաղթում է նա, ով վերցնում է վերջին փայտիկը։ Այս խաղը ճամբարականների հետ  կարելի է խաղալ բակում՝ լուցկու փոխարեն վերցնելով քարերի երեք կույտեր:

Խաղ-2

Սեղանի վրա դրված են երկու  կույտ լուցկու փայտիկներ։ Երկու խաղացողներ հերթականությամբ վերցնում են լուցկու փայտիկները հետևյալ ձևով, կամ վերցնում են փայտիկներ միայն  մեկ կույտից, ինչքան որ ցանկանում են, կա՛մ  վերցնում են երկու կույտից   հավասարապես,  նորից ինչքան որ ցանկանում են: Հաղթում է նա, ով վերցնում է վերջին լուցկու փայտիկը։ Այս խաղը ճամբարականների հետ  կարելի է խաղալ բակում լուցկու փոխարեն վերցնելով քարերի երեք կույտ, կամ չորացած ճյուղերի կույտեր:

Հարց: Փորձիր ինքնուրույն պարզել, երկու խաղերում ինչպես նախապես  որոշել հաղթողի ճիշտ քայլերի հերթականությունը:

Այս երկու խաղերը կարելի նաև խաղալ դասասենյակում, կաբինետում, միայն թե այս դեպքում, պետք է վերցնել ոչ թե լուցկու  փայտերի կույտեր, այլ  ավելի հարմար է գծել աղյուսակ  և ցույց տալ քայլերը  նկարած աղյուսակի օգնությամբ,  տես նկարը: Օրինակ, առաջին խաղի համար կարելի է գծել աղյուսակ, որն ունի  երեք հորիզոնական տողեր, վերևում  կհամարակելենք քարերը և խաղացողն իր քայլը կանի աղյուսակում, նախապես նկարելով որևէ խաղաքար՝  իր քայլը նշելու համար: Խաղացողը ամեն անգամ ընտրում է որևէ տող աղյուսակում և իր խաղաքարը բերում է առաջ քանի վանդակ, որ ցանկանում է: Հաղթում է այն մասնակիցը, ով հակառոկարդին քայլ չի թողում, խաղաքարերը բոլորն էլ եկել են առաջ, տես նկարը՝

 Խնդիրներ  «Քվանտ» ամսագրից

1) -2-3-4-4   գրության մեջ, հարևան թվերի միջև տեղադրեք  գումարման, բազմապատկման գործողության նշաններ և փակագծեր   երկու հնարավոր  տարբերակներով այնպես, որ յուրաքանչյուր դեպքում արտահայտության արժեքը լինի նույնը, ընդ որում փակագիծ դրվում է այն դեպքում,  երբ այն փոխում է արտահայտության արժեքը:

2) Մետաղալարից  պատրաստված  շրջանակն,  որն  ունի  խաչի տեսք, տեղադրված է վանդակավոր թղթի վրա,  տե՛ս նկարը: Ամենաքիչը  քանի՞ մասի պետք է կտրել մետաղալարը,  հնարավոր լինի պատրաստել քառակուսի:

3) Իոսան ունի 3 սարք, որոնցով  որոշում է  փքաբլիթում  ջեմի առկայությունը: Առաջին սարքը միշտ  ճիշտ է նշում ,  երկրորդը՝ միշտ սխալ, իսկ երրորդը՝ տալիս է միշտ պատահական պատասխաններ։  Իոսը գնեց 3 փքաբլիթ,  ընդ որում հայտնի էր, որ դրանցից մեկը ջեմով է։ Առանց փքաբլիթները կտրելու, ինչպես Իոսան  որոշի, թե ո՞ր փքաբլիթն  է ջեմով:

4) Սոնյան քնում է միայն այն ժամանակ, երբ ժամի և  րոպեի սլաքները միասին  կազմում են  60 աստիճանը չգերազանցող անկյուն։ Սոնյան  օրվա ընթացքում ինչքա՞ն  ժամանակ է քնում:

«Жил на свете слоненок»

Г.Цыферов

Жил на свете слонёнок.

Это был очень хороший слонёнок. Только вот беда: не знал он, чем ему заняться, кем быть. Так всё сидел слонёнок у окошка, сопел и думал, думал…

Однажды на улице пошёл дождь.

— У-у! — сказал промокший лисёнок, увидев в окошке слонёнка. — Ушастый какой! Да с такими ушами он вполне может быть зонтиком!

Слонёнок обрадовался и стал большим зонтиком. И лисята, и зайчата, и ежата — все прятались под его большими ушами от дождя.

Но вот дождь кончился, и слонёнок снова загрустил, потому что не знал, кем же ему всё-таки быть. И снова он сел у окошка и стал думать.

Мимо пробегал зайчик. 

— О-о! Какой прекрасный длинный нос! — сказал он слонёнку. — Вы вполне могли бы быть лейкой!

Добрый слонёнок обрадовался и стал лейкой. Он полил цветы, траву, деревья.

А когда поливать больше было нечего, он очень опечалился…

Ушло на закат солнце, зажглись звёзды. Наступила ночь.

Все ежата, все лисята, все зайчата улеглись спать.

Только слонёнок не спал: он всё думал и думал, кем же ему быть?

И вдруг он увидел огонь! «Пожар!» — подумал слонёнок.

Он вспомнил, как совсем недавно был лейкой, побежал к реке, набрал побольше воды и сразу потушил три уголька и горящий пень.

Звери проснулись, увидели слонёнка, поблагодарили его за то, что он потушил огонь, и сделали его лесным пожарником.

Слонёнок был очень горд. Теперь он ходит в золотой каске и следит за тем, чтобы в лесу не было пожара.

Иногда он разрешает зайчику и лисёнку пускать в каске кораблики. 

Ответьте на вопросы:

1. О чем думал слонёнок?

Слонёнок думал чем ему заняться, кем быть.

2. Что сказал промокший лисёнок?

Да с такими ушами он вполне может быть зонтиком.

3.Что сказал слонёнку зайчик?

О-о! Какой прекрасный длинный нос! Вы вполне могли бы быть лейкой.
4. Что произошло ночью?

Ночью слонёнок увидел огонь. Это был пожар.

5.Кем стал слонёнок?

Слонёнок стал лесным пожарником.

Пошли гулять Лягушонок, Цыплёнок, Мышонок, Муравей и Жучок.

Пришли на речку.

— Давайте купаться! — сказал Лягушонок и прыгнул в воду.

— Мы не умеем плавать, — сказали Цыплёнок, Мышонок, Муравей и Жучок.

— Ква-ха-ха! Ква-ха-ха! — засмеялся Лягушонок. — Куда же вы годитесь! —

И так стал хохотать — чуть было не захлебнулся.

Обиделись Цыплёнок, Мышонок, Муравей и Жучок. Стали думать. Думали- думали и придумали.

Пошёл Цыплёнок и принёс листочек.

Мышонок — ореховую скорлупку.

Муравей соломинку притащил.

А Жучок — верёвочку.

И пошла работа: в скорлупку соломинку воткнули, листок верёвочкой привязали — и построили кораблик!
Столкнули кораблик в воду.

Сели на него и поплыли!

Лягушонок голову из воды высунул, хотел ещё посмеяться, а кораблик уже далеко уплыл…

И не догонишь!

Составьте из слов предложения:

1. предложила, Лягушка, плавать.

      Лягушка предложила плавать.

• Цыплёнок, принёс, пошёл,  и, листочек.

Цыплёнок принёс листочек и пошёл.

• принёс, Мышонок, скорлупку, а, соломинку, Муравей.

Мышонок принёс скорлупку а Муравей соломинку.

• они, Построили, кораблик, красивый.

Построили они красивый кораблик.

• хотел, Лягушонок, посмеяться, а, уплыл, кораблик.

Лягушонок хотел посмеяться а кораблик уплыл.

 «Котёнок по имени Гав»

Одни неприятности

Г.Остер

На чердаке жил рыжий котёнок. И никто не знал, как его зовут, потому что хозяина у него не было.

Однажды щенок бегал по двору и лаял: «Гав-гав!»

— Зачем ты меня зовёшь? — спросил щенка котёнок.
— Я тебя не зову, — удивился щенок. — Это я просто лаю: «Гав!»
— А меня так и зовут: котёнок Гав.

Когда соседский чёрный кот узнал, что рыжего котёнка зовут Гав, он почесал спинку о трубу соседского дома и сказал:

— Я бы не советовал котёнку с таким именем спускаться во двор. Во дворе котёнка с таким именем ждут
одни неприятности.

«Если они меня ждут, надо идти», — подумал котёнок Гав и стал спускаться do двор, напевая песенку: «Раз, два, три, пять, я иду искать!»

Во дворе котёнок Гав внимательно осмотрел все уголки. Нигде никаких неприятностей не было. 

— Где же они, эти неприятности? — спросил котенок у чёрного кота.

Вдруг во двор вышла большая собака. Она увидела котёнка и позвала его:

— Эй ты, рыжий! Иди-ка сюда! Как тебя зовут.
— Гав, — сказал котёнок.
— Чтооооо?! — удивилась собака.
— Гав!

— Ах, ты ещё дразнишься! — закричала собака и погналась за котёнком.

Но чёрный кот прыгнул между собакой и котёнком. Собака погналась за котом. А котёнок убежал.

Когда котёнок Гав примчался на свой чердак, кот спросил его:

— Ну, убедился, что во дворе тебя ждут неприятности?

— Нет, не убедился. Я их искал и уже почти совсем нашёл, но меня собака прогнала.

Придумайте ситуации и интересные истории о котёнке по имени Гав.

Однажды во дворе котёнок Гав встретил одну лисичку. Они познакомились и стали дружить.

Они вес день играли догоняшки.Однажды когда они играли появилась волчонок. Он хотел съесть котёнка  но лисичка пригнула и захватила волчонка. Так лисичка спас своего друга котёнка Гав  

Составьте диалог (երկխոսություն) между героями вашего рассказа.

-Как тебя зовут лисичка?.

-Меня зовут Леа а тебя как зовут?.

— Меня зовут Гав, давай играть.

-Давай играем догоняшки.

Героем  вашего рассказа можете быть и вы.

Всё ето я видел из нашего балкона.

«Кто кого добрее»

Кто кого сильнее, кто кого страшнее — вот о чём вчера спорили весь день звери.

Вначале они думали: всех страшнее, всех сильнее — БОДАСТАЯ УЛИТКА.

Потом решили: нет, всех страшнее, всех сильнее — ЖУЧОК-РОГАЧОК.

После жучка-рогачка всех страшнее, всех сильнее — КОЗЛИК.

За козликом — БАРАН — БЕЙ В БАРАБАН.

За бараном с барабаном — БЫК — РОГАМИ ТЫК.

За быком — НОСОРОГ-КОСОРОГ.

А за носорогом, а за носорогом всех страшнее, всех сильнее — КЛЫКАСТЫЙ СЛОН.

Так и сказали звери слону:

Ты, слон, самый сильный! Ты, слон, самый страшный!

Но слон обиделся.

Конечно, кивнул он, я самый сильный. Но разве я самый страшный и самый злой? Неправда!

Слоны добрые.

Прошу, пожалуйста, мною никого не пугать.

Я очень люблю всех маленьких!

«Моё любимое животное»

(сочинение)

Здравствуйте меня зовут Арам. Мне 8 лет. Я очень люблю  животных. Моё  любимое животное ёжик. Он похоже на калючку. Он может стать круглым. Ёжик любит яблоки, грибы, листья. Ёжик живёт в лесу, в саду, в огорде. Ёжик боится человека. У него острые зубы.