Орфей и Эвридика

О произведении

Миф «Орфей и Эвридика» – одна из самых красивых и трогательных историй любви в древнегреческой мифологии. Чувство героев было столь сильным, что даже мрачный Аид – повелитель царства мертвых – пошёл против всех правил и согласился выпустить на волю душу умершей Эвридики. К сожалению, финал этой истории весьма трагичен.

События мифа происходят в Древней Греции и в подземном царстве Аида.

Главные герои

  • Орфей – талантливый музыкант, певец, любящий, бесстрашный, решительный юноша.
  • Эвридика – жена Орфея, красивая, нежная девушка.

Другие персонажи

  • Харон – мрачный перевозчик умерших в царство мёртвых.
  • Аид – повелитель царства мёртвых, который пожалел Орфея и Эвридику.

Красивая история любви древнегреческого юноши Орфея, сына бога Аполлона, и прекрасной нимфы Эвридики до сих пор вызывает трепет в сердцах людей. Легенда гласит, что Орфей обладал особым талантом. Он в совершенстве владел игрой на лире, а его произведения заставляли камни двигаться в сторону звучания чарующих мелодий.

Однажды он повстречал дивную Эвридику, и любовь завладела его сердцем. Они поженились, но счастье их было недолгим. Во время прогулки по лесу Эвридику укусила змея. Юноша не успел помочь своей возлюбленной. Ему оставалось лишь наблюдать, как смерть уносит ее на своих крыльях в царство мертвых.

Жизнь без Эвридики не имела для Орфея смысла. Он забросил музыку и пение, отдав свое сердце на растерзание боли. Время шло, но легче юноше не становилось. И тогда он решил отправиться в царство мертвых, чтобы уговорить Аида отпустить Эвридику. Молодой человек даже был готов остаться там, если бог подземного мира откажет ему в просьбе.

Долго искал Орфей путь в царство мертвых, пока не оказался в глубокой пещере. Здесь он нашел ручеек, который втекал в реку Стикс. Черные воды Стикса омывали владения Аида, где и находилась Эвридика.

Выйдя на берег Стикса, Орфей стал ждать Харона, перевозчиков умерших душ. Наконец он увидел ладью. Она подплыла к берегу, и души мертвых наполнили ее. Орфей также поспешил занять в ней место, но перевозчик не пустил его. Живым не место в Аиде. И тогда Орфей взял в руки кифару и запел. Его голос был полон тоски настолько, что воды Стикса затихли, а Харон проникся болью музыканта и взял его с собой.

Всю дорогу Орфей пел и играл на кифаре, пока ладья не достигла берегов царства мертвых. Дальнейший путь юноши был полон леденящего ужаса и встреч с чудовищами. Но он все преодолел и с песней подошел к богу Аиду. Поклонившись ему, Орфей запел о своей несчастной любви и растопил сердца богов своим талантом. Аид был настолько очарован музыкой юноши, что решил исполнить любое его желание. Орфей желал только одного – чтобы Эвридика вновь стала живой.

Аид решил выполнить обещание, но с одним условием: встретиться влюбленные могли только, когда окажутся среди живых людей. До этого момента Эвридика будет тенью следовать за мужем, который ни в коем случае не должен оглядываться назад. В противном случае девушка навсегда останется в царстве Аида.

И вот Орфей уже преодолел царство мертвых, переправился через Стикс – до мира живых осталось совсем небольшое расстояние. В последний момент он решил оглянуться и удостовериться, что тень Эвридики действительно следует за ним. Стоило ему протянуть к ней руку, как девушка исчезла.

Обезумев от горя, Орфей решил вновь просить Аида вернуть возлюбленную. Но сколько бы он не стоял на берегу Стикса, Харон так и не приплыл. Пришлось юноше возвращаться в мир живых людей одному. Но вся его оставшаяся жизнь была наполнена тоской по Эвридике. Он ходил по свету и сочинял песни, повествуя о своей прекрасной жене и трагичной любви.

Так гласит древнегреческая легенда, в которой музыка стала сосудом для искренних и живых эмоций.

Заключение

Древнегреческий миф об Орфее и Эвридике доказывает, что настоящая любовь обладает великой силой. Она способна преодолеть все преграды, жить вечно в сердцах любящих людей.

Вопросы для обсуждения:

  • Почему Орфей решился спуститься в подземный мир?
  • В чём сила его искусства?
  • Почему он оглянулся? (сомнение, страх, любовь)
  • Можно ли оправдать его поступок?

(Любовь и искусство обладают огромной силой, но человек не всегда способен справиться со своими сомнениями и страхами.)

Задание:
Напишите мини-рассуждение:
«Почему Орфей оглянулся?»

Миф об Орфее, это история не только о любви, но и о человеческой слабости. Орфей получил редкий шанс вернуть Эвридику из царства мёртвых, но при одном условии, не оглядываться, пока они не выйдут на свет. Казалось бы, простое требование оказалось для него невыполнимым. Орфей оглянулся, потому что был человеком, а не богом. Его терзали сомнения: действительно ли Эвридика идёт за ним? Не обман ли это? В темноте подземного мира он не слышал её шагов и не чувствовал её присутствия. Любовь, которая должна была дать ему силы, наоборот породила страх её потерять снова. Кроме того, в этом поступке проявляется нетерпение. Орфей не смог дождаться конца пути, не выдержал испытания до конца. Его оглядка, это мгновение слабости, когда чувства взяли верх над разумом.

Դարվինի էվոլյուցիոն տեսություն, էվոլյուցիայի շարժիչ ուժերը: Ժառանգական փոփոխություն, գոյության կռիվ, բնական ընտրություն, օրգանիզմների հարմարվածությունը արտաքին միջավայրին :

Դարվինի էվոլյուցիոն տեսություն

Դարվինի տեսությունը բացատրում է, թե ինչպես են կենդանի օրգանիզմները ժամանակի ընթացքում փոխվում և զարգանում։ Ըստ Չարլզ Դարվինի՝ բոլոր տեսակները առաջացել են ընդհանուր նախնիներից և աստիճանաբար փոփոխվել են։

Էվոլյուցիայի շարժիչ ուժերը

1. Ժառանգական փոփոխություն

Օրգանիզմների մեջ առաջանում են տարբերություններ (փոփոխություններ), որոնք կարող են փոխանցվել սերունդներին։
Օրինակ՝ մի կենդանու մազածածկույթը կարող է ավելի խիտ լինել, ինչը կօգնի ցուրտ պայմաններում։ Այդ փոփոխությունները էվոլյուցիայի «հիմքն» են։

2. Գոյության կռիվ

Բոլոր օրգանիզմները պայքարում են գոյատևելու համար՝ սննդի, տարածքի, զուգընկերների համար։
Այդ պայքարը կարող է լինել՝

  • նույն տեսակի ներսում
  • տարբեր տեսակների միջև
  • արտաքին միջավայրի պայմանների դեմ

Ոչ բոլոր օրգանիզմներն են կարողանում գոյատևել։

3. Բնական ընտրություն

Սա ամենակարևոր գործընթացն է։
Այն օրգանիզմները, որոնք ունեն օգտակար հատկանիշներ, ավելի մեծ հավանականությամբ են գոյատևում և բազմանում։ Արդյունքում օգտակար հատկությունները տարածվում են սերունդների մեջ։

4. Օրգանիզմների հարմարվածություն

Ժամանակի ընթացքում օրգանիզմները հարմարվում են իրենց միջավայրին՝ ձեռք բերելով այնպիսի հատկանիշներ, որոնք օգնում են գոյատևել։

Օրինակներ՝

  • անապատային կենդանիների ջուր խնայող հատկություններ
  • ձյան մեջ ապրող կենդանիների սպիտակ գույն

Հարմարվածությունը էվոլյուցիայի արդյունքն է։

Զանգվածային լրատվամիջոցների մասին

Նախաբան

Զանգվածային լրատվամիջոցը առաջացել է նախնադարյան ժամանակներում, բայց այն ավելի զարգացավ թերթի ստեղծմամբ: Զանգվածային լրատվամիջոցները կատարում են գլխավոր դերը 21-րդ դարում: Մենք կարողանում։ ենք ստանալ տեղեկություն տարբեր էլեկտրոնիկայից, օրինակ հեռուստացույցից, Հեռախոսից, համակարգչից և այլն:

Պնդում

Զանգվածային լրատվամիջոցները 50 տարի հետո ավելի մատչելի կլինեն:

Հիմնամաս

Նախնադարյան ժամանակ մարդիկ օգտագործել են տարբեր սիմվոլներ կամ պատկերել են իրենց ինֆորմացիան: Այդպես շարունակվել է միջև թուղթ և գրեր ստեղծելը: Առաջին լրատվամիջոցները առաջացել են 17-րդ դարում: Ըստ որոշ տվյալների դեռևս 8-րդ դարում` Չինաստանում դուրս է եկել Ցյին Բաո թերթը, բայց ժամանակակից տեսքով ներկայացված առաջին թերթը տպագրվել է Ֆրանսիայում 1631 թվականին մայիսի 30-ին:

առաջադրանքներ՝ 461;463;465;470 Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝  462;464;466

ա) Այո

բ) Ոչ

գ) Ոչ

դ) Այո

P(A) = 4/6 = 2/3

P(B) = 2/6 = 1/3

2/3 * 1/3 = 2/9

A = {2, 3, 5}

B = {2, 4, 6}

P(A) = 3/6 = 1/2

P(B) = 3/6 = 1/2

1/2 * 1/2 = 1/4

1/4 = 0.25

0.8 * 0.3 = 0.24

1 — 0.7 = 0.3

0.5 * 0.3 = 0.15

P(A Ո B) = P(A) * P(B)

P(A Ո B) = 0.4 * 0.2 = 0.08

——

P(A Ս B) = P(A) + P(B) — P(A Ո B)

P(A Ս B) = 0.4 + 0.8 — 0.08 = 0.52

P(A Ո B) = P(A) x P(B)

0.1 = 0.25 x P(B)

P(B) = 0.25/0.1 = 2.5

P(A Ս B) = 0.25 + 2.5 — 0.1 = 2.65

Դասարանական առաջադրանքներ՝ 450; 452; 454; 456 Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝ 451;453; 455

ա․ A = 2, 4, 6, 8, 10

B = 2, 3, 5, 7, 9

P {A U B} = {2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10}

բ․ A B = {2}

ա․ 1/9

բ․ 4/9

գ․ 3/9 = 1/3

40 + 50 — 20 = 70

70/100 = 7/10 = 0.7

P(A) = 0.7

P(B) = 0.26

0.7 + 0.26 = 0.96

11 + 12 + 7 — 24 = 30 — 24 = 6

6/24 = 1/4 = 0.25

80 + 70 — 100 = 150 — 100 = 50 %

100 — 79 = 21

15 + 9 = 24

24 — 21 = 3 %

Ածխածնի օքսիդներ

հարցեր[ածխածին]

Ի՞նչ տարբերություն կա ածխածնի (II) օքսիդի (CO) և ածխածնի (IV) օքսիդի (CO₂) միջև՝
ա) կառուցվածքի
բ) քիմիական հատկությունների
գ) վտանգավորության առումով։

ա․ CO (ածխածնի (II) օքսիդ) – երկատոմ մոլեկուլ է (C≡O), ունի եռակի կապ

CO₂ (ածխածնի (IV) օքսիդ) – գծային մոլեկուլ է (O=C=O), ունի երկու կրկնակի կապ

բ․ CO – վերականգնիչ է և կարող է այրվել

CO₂ – թթվային օքսիդ է, ջրի հետ տալիս է թթու (H₂CO₃) և չի այրվում

գ․ CO – շատ թունավոր գազ է

CO₂ – թունավոր չէ, բայց մեծ քանակությամբ կարող է խեղդել

2.Բացատրիր՝
ինչպիսի՞ քիմիական կապ կա CO մոլեկուլում:

CO-ում կա եռակի կովալենտ կապ։

3.Լրացրու և հավասարեցրու ռեակցիան՝


ա) C + O₂ → CO2

բ) CO + O₂ → CO2

գ) CO₂ + C → 2CO

4.Քանի՞ մոլ CO կստացվի, եթե այրվի 24 գ ածխածին թթվածինը:

2մ Co

5.Ի՞նչ բանաձև ունի ածխաթթուն։ Ածխաթթուն ուժե՞ղ է, թե՞ թույլ թթու։Ի՞նչ գույնի է դառնում լակմուսը ածխաթթվի լուծույթում։

Բանաձև — H2CO3, թույլ թթու է և լակմուսը դառնում է կարմիր։

6.Ի՞նչ է նշանակում, որ թթուն երկհիմն է։

Նշանակում է, որ թթուն կարող է տալ 2 H+ իոն։

7. Գրիր ածխաթթվի առաջացման ռեակցիան։

CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃

8. Ի՞նչ երկու տեսակի աղեր է առաջացնում ածխաթթուն։

Կարբոնատներ (CO₃²⁻) և Հիդրոկարբոնատներ (HCO₃⁻)

9. Ո՞ր կարբոնատներն են ջրում լուծելի։

Ալկալիական մետաղների (Na₂CO₃, K₂CO₃) և Ամոնիումի (NH₄)₂CO₃

10. Ի՞նչ է տեղի ունենում անլուծելի կարբոնատները տաքացնելիս։

Տաքացնելիս քայքայվում են՝ MeCO₃ → MeO + CO₂

11. Ինչպե՞ս են ստացվում հիդրոկարբոնատները։

CO₂ + H₂O + CO₃²⁻ → 2HCO₃⁻

12. Ինչպիսի՞ նյութեր են առաջանում NaHCO₃-ի տաքացման ժամանակ։

Na₂CO₃, CO₂, H₂O

13. Ինչու՞ Ca(HCO₃)₂-ի քայքայումը կախված է ջերմաստիճանից։

Կախված է ջերմաստիճանից, որովհետև հավասարակշռային ռեակցիա է․ բարձր ջերմաստիճանում քայքայումը ուժեղանում է։

14. Խնդիր 1

Քանի՞ մոլ ածխաթթու կստացվի, եթե 3 մոլ CO₂-ի միայն 1/3 մասն է փոխազդում ջրի հետ:

1 մոլ H₂CO₃

Խնդիր 2

Տրված է ռեակցիան՝
CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃։ Քանի՞ մոլ H₂CO₃ կստացվի, եթե ունենք 88 գ CO₂ (ենթադրելով՝ ամբողջը փոխազդում է)։

2 մոլ H₂CO₃

Խնդիր 3

Քանի՞ գրամ CO₂ կանջատվի 168 գ NaHCO₃ տաքացնելիս։ Ռեակցիա՝
2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O

Խնդիր 4

Քանի՞ լիտր CO₂ (նորմալ պայմաններում) կստացվի 50 գ CaCO₃ քայքայվելիս։Ռեակցիա՝


11,2 լ

Практическая работа над грамматическими заданиями.

20 .04 2026г.

1 Напишите слова в нужной форме. 

  1. Ярославль находится на (берега, река Волга) берегу
    реки Волги .
  2. В Москве много (современные здания) современных зданий. .
  3. Мне нравится музыка (современные российские композиторы) современных российских композиторов.
  4. Выставка картин (испанские художники) испанских художников открылась в Эрмитаже.
  5. У (русские) русских есть странный праздник — старый Новый год.
  6. Агата Кристи — автор (многие детективные романы) многих детективных романов.
  7. Третьяковская галерея — один из (самые известные музеи мира) самых известных музеев мира..
  8. У (китайские студенты) китайских студентов сейчас урок русского языка.
  9. Без (эти книги) этих книг я не смогу написать курсовую работу.
  10. Он вчера прилетел с (Канарские острова) Канарских островов.
  11. Во время (летние каникулы) летних каникул мы ездили в Москву.

2Впишите нужную приставку. 

  1. Алексей уже пришёл на работу?
  2. Мы прошли мимо рынка и сразу увидели метро.
  3. Входите, дверь не закрыта.
  4. Вчера я вышел из дома в 8 часов.
  5. Не уходи, ещё рано.
  6. Занятия кончились, и мы ушли домой.
  7. Он пришёл на
    другую сторону улицы.
  8. По дороге домой я всегда захожу в магазин.
  9. Поезд на Москву отходит в 11 часов.
  10. Проходите, гости дорогие, садитесь!

3.Составьте словосочетания. 

три — три урока, три друга, три музея, три писателя, три рубля, три преподавателя, три подруги, три улицы, три ночи, три площади, три дочери, три задания, три упражнения

две/два — две сестры, два брата, две девушки, два журнала, две копейки, две тетради, две школы, две собаки, две комнаты, две аудитории, два словаря, две симфонии


пять — пять студентов, пять женщин, пять преподавателей, пять машин, пять домов, пять морей, пять врачей, пять комнат, пять телефонов, пять столов, пять ламп, пять роз

4.Напишите, сколько денег заплатил турист за обед в кафе, если он

взял: 
Салат — 147 руб.
Суп — 254 руб.
Шашлык — 389 руб.
Кофе — 135 руб.
Пирожное — 91 руб.
Хлеб — 4 руб.
Всего: 1020 рублей

5. Ходить или идти? Ехать или ездить? Вставьте глаголы
в нужной форме. 

Куда ты идёшь? Видишь, здесь грязно!
По утрам бабушка ходит на рынок.
Куда ты идёшь? В университет?
Ты идёшь с нами в театр?
Каждый день я хожу на работу.
Девочка ещё маленькая и не умеет ходить.
Вчера мы целый день ходили по магазинам.
Люди несут чемоданы, они идут на вокзал.
На улице большая пробка. Все машины едут медленно.
Мой маленький брат так любит ездить на поезде!

Գենային ճարտարագիտություն, կլոնավորում

Գենային ճարտարագիտությունը գիտության ճյուղ է, որը զբաղվում է օրգանիզմների ԴՆԹ-ի փոփոխմամբ։

Ինչ է դա նշանակում

Գիտնականները կարող են՝

  • փոխել գեները
  • ավելացնել նոր գեն
  • հեռացնել վնասակար գեները

Օրինակներ

  • Բույսերի ստեղծում, որոնք դիմացկուն են հիվանդություններին
  • Դեղերի արտադրություն (օր.՝ ինսուլին)
  • Ժառանգական հիվանդությունների բուժման փորձեր

Կլոնավորում

Կլոնավորումը գործընթաց է, որի ընթացքում ստեղծվում է օրգանիզմի գենետիկորեն նույնական պատճենը։

Տեսակներ

  1. Բնական կլոնավորում
    • Օրինակ՝ միաբջիջների բաժանում, երկվորյակներ
  2. Արհեստական կլոնավորում
    • Լաբորատորիայում ստեղծված
    • Ամենահայտնի օրինակ՝ ոչխար Դոլլին

Ինչպես է կատարվում

  • Վերցվում է բջջի միջուկը
  • Տեղադրվում է ձվաբջջի մեջ
  • Զարգանում է նոր օրգանիզմ

Դրական և բացասական կողմեր

Դրական

  • Բուժում և բժշկության զարգացում
  • Հազվագյուտ կենդանիների պահպանում
  • Գյուղատնտեսության բարելավում

Բացասական

  • Էթիկական խնդիրներ
  • Թանկ և բարդ գործընթաց
  • Հնարավոր առողջական ռիսկեր

Դասարանական աշխատանք․․

  1. Գենային ճարտարագիտությունը գիտության ճյուղ է, որը զբաղվում է՝
    ա) կենդանիների վարքի ուսումնասիրությամբ
    բ) գեների փոփոխմամբ և տեղափոխմամբ
    գ) բույսերի արտաքին կառուցվածքով
    դ) մարսողական գործընթացներով
  2. Գենը իրենից ներկայացնում է՝
    ա) բջջի օրգանոիդ
    բ) սպիտակուց
    գ) ժառանգական ինֆորմացիայի միավոր
    դ) վիտամին
  3. Գենային ճարտարագիտության հիմնական նպատակն է՝
    ա) օրգանիզմների ոչնչացում
    բ) օգտակար հատկությունների ստացում
    գ) միայն հիվանդությունների առաջացում
    դ) սննդի քանակի նվազեցում
  4. Որ օրգանիզմներն են հաճախ օգտագործվում գենային ճարտարագիտությունում՝
    ա) բակտերիաներ
    բ) քարեր
    գ) մետաղներ
    դ) ջուր
  5. ԴՆԹ-ն իրենից ներկայացնում է՝
    ա) էներգիայի աղբյուր
    բ) ժառանգական ինֆորմացիա կրող նյութ
    գ) վիտամին
    դ) հորմոն
  6. Գենային ճարտարագիտության արդյունք կարող է լինել՝
    ա) նոր բույսերի տեսակներ
    բ) միայն հիվանդություններ
    գ) միայն բնական փոփոխություններ
    դ) ջրի փոփոխություն
  7. Տրանսգեն օրգանիզմը՝
    ա) ունի միայն բնական գեներ
    բ) չունի ԴՆԹ
    գ) պարունակում է օտար գեն
    դ) չի կարող բազմանալ
  8. Գենային ճարտարագիտության կիրառման ոլորտ է՝
    ա) բժշկություն
    բ) գյուղատնտեսություն
    գ) արդյունաբերություն
    դ) բոլոր նշվածները
  9. Ի՞նչ կարող է ստացվել գենային ճարտարագիտության միջոցով՝
    ա) ինսուլին
    բ) ջուր
    գ) քար
    դ) ավազ
  10. Գենային ճարտարագիտությունը թույլ է տալիս՝
    ա) վերահսկել գեների գործունեությունը
    բ) ոչնչացնել բոլոր օրգանիզմները
    գ) դադարեցնել ժառանգականությունը
    դ) փոխել մոլորակի կլիման

Ապրիլի 14-19-ը, առաջադրանք, 9-րդ դաս․

Առաջադրանք 1

 Հոդվածի վերլուծություն

ՊԱՐՈՒՅՐ ՍԵՎԱԿ. «Ազգային սնապարծություն և ազգային արժանապատվություն».

Պարույր Սևակի ելույթը ՀՍՍՀ գրողների միության 5-րդ համագումարում (1966թ.) հայ գրական և հասարակական մտքի կարևորագույն դրսևորումներից է։ Ելույթի կենտրոնական գաղափարը ազգային սնապարծության և ազգային արժանապատվության հակադրությունն է, որոնք հեղինակը ներկայացնում է ոչ միայն որպես հասարակական, այլև գրականության հիմքում ընկած երևույթներ։ Թեպետ ելույթը չունի հստակ վերնագիր, հենց այս գաղափարն ամբողջությամբ արտացոլում է դրա բովանդակությունը և ուղղվածությունը։ Պարույր Սևակը 20-րդ դարի նշանավոր հայ բանաստեղծներից և մտածողներից է, որի ստեղծագործություններում առանձնանում են ազգային ինքնագիտակցության, քննադատական մտածողության և արդիականության խնդիրները։ Նրա այս ելույթը ևս այդ գծի շարունակությունն է, որտեղ նա համարձակորեն բարձրացնում է իր ժամանակի հասարակական և մշակութային հիմնախնդիրները։ Ելույթում բարձրացված թեման չափազանց արդիական է թե՛ իր ժամանակաշրջանի, թե՛ մեր օրերի համար։ Սևակը քննադատում է կեղծ հայրենասիրությունը, որը արտահայտվում է սնապարծությամբ, ինքնագոհությամբ և անցյալի չափազանցված փառաբանմամբ։ Նրա կարծիքով՝ նման մոտեցումը կարող է հանգեցնել ազգային «ինքնասպանության»։ Դրան հակադրելով՝ նա կարևորում է ազգային արժանապատվությունը, որը հիմնված է իրական արժեքների գիտակցման, աշխատանքի և զարգացման վրա։ Հեղինակը իր մտքերը հիմնավորում է պատմական և գրական օրինակներով՝ հիշատակելով հայ ժողովրդի անցյալը, 1915 թվականի ողբերգությունը, ինչպես նաև տարբեր մշակութային երևույթներ և գործիչներ։ Սակայն նրա խոսքը առավելապես հրապարակախոսական է և հենվում է ոչ միայն փաստերի, այլև անձնական գնահատականների ու հռետորական ձևակերպումների վրա։ Այդ պատճառով այն ավելի շատ ազդեցիկ է գաղափարական և զգացմունքային տեսանկյունից, քան խիստ գիտական։ Ելույթում միաժամանակ շոշափվում են մի քանի թեմաներ՝ ազգային ինքնագիտակցություն, գրականության զարգացում, սերունդների հակասություն, գրական քաղաքականություն և մշակութային փոխանակման խնդիրներ։ Երբեմն հեղինակը կտրուկ անցումներ է կատարում թեմաների միջև, սակայն ընդհանուր տրամաբանական միասնությունը պահպանվում է։ Նա քննադատում է նաև գրական միջավայրում առկա պահպանողականությունը, միջակության հանդուրժումը և տաղանդի անտեսումը։ Կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ Սևակը չի ձգտում ամբողջությամբ փակել բարձրացված հարցերը։ Նա հաճախ թողնում է դրանք բաց՝ ընթերցողին մղելով ինքնուրույն մտածելու և եզրակացություններ անելու։ Սա վկայում է, որ ելույթը ունի ոչ միայն վերլուծական, այլև դաստիարակչական և ազդարարող նպատակ։ Ելույթում առանձնանում են մի շարք կարևոր մտքեր, օրինակ՝ այն, որ «ազգը չի կարող կործանվել այլ կերպ, բացի ինքնասպանությունից» կամ որ «մենք իրավունք չունենք ուշանալ պատմության գնացքից»։ Այս ձևակերպումները ընդգծում են հեղինակի մտահոգությունը ազգային ապագայի վերաբերյալ։ Իմ կարծիքով՝ Սևակի դիրքորոշումը հիմնավորված և արդիական է։ Նա ճիշտ է մատնանշում կեղծ հայրենասիրության վտանգները և կարևորում զարգացման, ինքնաքննադատության և համաշխարհային մշակույթի հետ կապի անհրաժեշտությունը։ Թեև նրա խոսքը երբեմն չափազանց հուզական և սուր է, բայց այնուամենայնիվ ուժեղ ազդեցություն է թողնում և ստիպում է վերանայել ընդունված կարծրատիպերը։ Ընդհանուր առմամբ, այս ելույթը հանդիսանում է ոչ միայն գրական, այլև ազգային-փիլիսոփայական կարևոր փաստաթուղթ, որը բարձրացնում է հասարակության զարգացման հիմնարար հարցեր և շարունակում է մնալ արդիական նաև մեր օրերում։

Առաջադրանք 2

ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄ։ ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ՆՎԱՃՈՒՄԸ/էջ 114

Ղարաբաղյան շարժման սկիզբը. ԼՂ-ն Ադրբեջանի կազմում

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
Միխայիլ Գորբաչով – ԽՍՀՄ-ի վերջին ղեկավարն էր (1985–1991), ով նախաձեռնել է բարեփոխումներ՝ փորձելով փրկել համակարգը։

ԽՄԿԿ գլխավոր քարտուղար – Խորհրդային Միության իրական առաջնորդի պաշտոնը (կոմունիստական կուսակցության ղեկավար)։

Քաղբյուրո – ԽՄԿԿ-ի ամենաբարձր որոշում ընդունող մարմինը, որտեղ ձևավորվում էին պետության հիմնական քաղաքականությունները։

Համաշխարհային մրցակցություն – Սառը պատերազմի ժամանակ ԽՍՀՄ-ի և Միացյալ Նահանգներ միջև տնտեսական, ռազմական և գաղափարական պայքարը։

Տնտեսական լճացում – 1970–80-ականներին ԽՍՀՄ տնտեսության դանդաղ աճը, անարդյունավետությունը և ճգնաժամային վիճակը։

Պետության պարտադրանք – Կենտրոնացված իշխանության կողմից պարտադրվող որոշումներ՝ առանց հանրային մասնակցության։

«Վերակառուցման» քաղաքականություն (Պերեստրոյկա) – Միխայիլ Գորբաչով-ի նախաձեռնած տնտեսական և քաղաքական բարեփոխումների ծրագիր՝ նպատակ ունենալով վերափոխել ԽՍՀՄ-ը։

Հումքային գոտի – Տարածք, որը հիմնականում օգտագործվում է հումք (նավթ, գազ, մետաղներ) արտադրելու համար՝ առանց զարգացած արդյունաբերության։

Ինքնավար մարզ – ԽՍՀՄ-ում վարչատարածքային միավոր, որն ուներ սահմանափակ ինքնավարություն ազգային փոքրամասնությունների համար (օր.՝ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզը)։

Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն – ԽՍՀՄ կազմում գտնվող Հայաստանի հանրապետությունը (1920–1991)։

Ադրբեջանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն – ԽՍՀՄ կազմում գտնվող Ադրբեջանը։

Արտագաղթ – Բնակչության դուրս գալը երկրից՝ հաճախ տնտեսական կամ քաղաքական պատճառներով։

Սումգայիթի ջարդեր – 1988թ. փետրվարին ԱԽՍՀ Սումգայիթ քաղաքում տեղի ունեցած հակահայկական բռնությունները, որոնք սրեցին Ղարաբաղյան հակամարտությունը։

ЧЕЛОВЕК ДОЛЖЕН БЫТЬ ИНТЕЛЛИГЕНТЕН

(По Д.С.Лихачеву)

    Человек должен быть интеллигентен! А если у него профессия не требует интеллигентности? А если он не смог получить образования: так сложились обстоятельства? А если интеллигентность сделает

его “белой вороной”* среди его сослуживцев, друзей, родных?

    Нет, нет и нет! Интеллигентность нужна при всех обстоятельствах. Она нужна и для окружающих, и для самого человека.

    Многие думают: интеллигентный человек — это тот, который много читал, получил хорошее образование, много путешествовал, знает много языков.

    А между тем можно иметь все это и быть неинтеллигентным, и можно ничем этим не обладать в большой степени, а быть все-таки внутренне интеллигентным человеком.

Образованность нельзя смешивать с интеллигентностью. Интеллигентность не только в знаниях, а в способностях к пониманию другого. Она проявляется в тысяче и тысяче мелочей: в умении уважительно спорить, вести себя скромно за столом, в умении незаметно (именно незаметно) помочь другому, беречь природу, не мусорить вокруг себя — не мусорить окурками или руганью, дурными идеями (это тоже мусор, и ещё какой).

Интеллигентность надо в себе развивать, тренировать, тренировать душевные силы, как тренируют и физические. А тренировка возможна и необходима в любых условиях.

Злобная и злая реакция, грубость и непонимание других — это признак душевной и духовной слабости, человеческой неспособности жить… Толкается в переполненном автобусе слабый и нервный человек… Ссорится с соседями — тоже человек, не умеющий жить… Не умеющий понять другого человека, вечно обижающийся на других — это тоже человек, обедняющий свою жизнь и мешающий жить другим.

Приветливость и доброта делают человека не только физически здоровым, но и красивым. Да, именно красивым.

Лицо человека, искажающееся злобой, становится безобразным. Долг человека — быть интеллигентным перед людьми и перед самим собой.

*”белая ворона” — человек, который резко отличается

чем-либо от других.

Մարդը պետք է խելացի լինի։ Բայց ի՞նչ անել, եթե իր մասնագիտությունը չի պահանջում խելք։ Ի՞նչ անել, եթե նա չկարողանավ կրթություն ստանալ. արդյո՞ք այդպես էին հանգամանքները։ Ի՞նչ անել, եթե խելքը նրան դարձնում է մերժված իր գործընկերների, ընկերների և ընտանիքի շրջանում։

Ո՛չ, ո՛չ, և ո՛չ։ Խելքը անհրաժեշտ է բոլոր հանգամանքներում։ Այն անհրաժեշտ է ինչպես շրջապատի, այնպես էլ հենց մարդու համար։

Շատերը կարծում են, որ խելացի մարդը նա է, ով շատ է կարդացել, լավ կրթություն է ստացել, շատ է ճանապարհորդել և շատ լեզուներ գիտի։

Միևնույն ժամանակ, մարդ կարող է ունենալ այս ամենը և լինել անխելք, և կարելի է մեծ չափով չունենալ սրանցից ոչինչ, բայց միևնույն է մնալ ներքին բանականություն ունեցող մարդ։Բայց դուք կարող եք ունենալ այս ամենը և միևնույն ժամանակ անխելք լինել, և կարող եք դրանցից ոչ մեկը զգալի չափով չունենալ և միևնույն ժամանակ սրտով խելացի մարդ լինել։

Կրթությունը չպետք է շփոթել խելքի հետ։ Խելքը միայն գիտելիքների մասին չէ, այլ ուրիշներին հասկանալու ունակության։ Այն դրսևորվում է հազար ու հազար մանրուքներում՝ հարգալից վիճելու, սեղանի շուրջ համեստ պահվածք ցուցաբերելու, ուրիշներին զգուշորեն (ճիշտ զգուշորեն) օգնելու, բնությունը պաշտպանելու, աղբ չթափելու՝ ոչ թե ծխախոտի մնացորդներով, հայհոյանքներով կամ վատ մտքերով (դա նույնպես աղբ է, և շատ վատ)։

Կրթվածությունը քո մեջ պետք է զարգացնեք, մարզեք և մարզեք ձեր մտավոր ուժը, ինչպես մարզում եք ձեր ֆիզիկապես։ Եվ մարզումը հնարավոր է և անհրաժեշտ է ցանկացած հանգամանքներում։

Զայրացած և չարամիտ ռեակցիան կոպտությունը և ուրիշներին չհասկանալու ունակությունը հուզական և հոգևոր թուլության, մարդու ապրելու անկարողության նշաններ են… Թույլ և նյարդային մարդը, որը հրմշտում է լեփ-լեցուն ավտոբուսում… Հարևանների հետ վեճը նույնպես այն մարդն է, ով չգիտի ինչպես ապրել… Նա, ով չի կարողանում հասկանալ մեկ ուրիշին, ով միշտ վիրավորվում է ուրիշներից, նաև այն մարդն է, ով աղքատացնում է իր սեփական կյանքը և խանգարում ուրիշների կյանքին։

Բարեկամությունը ու բարությունը մարդուն դարձնում են ոչ միայն ֆիզիկապես առողջ, այլև գեղեցիկ։ Այո, գեղեցիկ։

Մարդու դեմքը, որը աղավաղված է զայրույթից, դառնում է տգեղ։ Մարդու պարտականությունն է խելացի լինել՝ թե՛ ուրիշների, թե՛ իր առջև։

*«սպիտակ ագռավ» — մարդ, որը մյուսներից տարբերվում է

Словарная работа.

  • Интеллигентность vs Образованность: Найдите в тексте цитату, где автор их разделяет. («Образованность нельзя смешивать с интеллигентностью»).
  • «Белая ворона»: Обсудите эту метафору. Почему автор ставит этот вопрос? (Страх выделяться, быть «слишком правильным»).
  • «Интеллектуальный мусор»: Что Лихачев относит к мусору, кроме окурков? (Ругань, дурные идеи). Почему это опаснее обычного мусора?

2.Вопросы

  1. Может ли человек с тремя высшими образованиями быть неинтеллигентным? Приведите пример
  2. Лихачев пишет про толкотню в автобусе. Согласны ли вы, что агрессия — это признак слабости, а не силы? Почему нам обычно кажется наоборот?
  3. Как доброта может сделать человека красивым физически? Верите ли вы в это?

3. Работа с текстом


Рассказ, который наглядно показывает разницу между «образованностью» «интеллигентностью».


Рассказ «Три диплома и одна чашка»

Один молодой человек, успешно окончивший два престижных университета, считал себя верхом совершенства. Он гордился своими знаниями, цитировал классиков на трех языках и презирал тех, кто не мог поддержать беседу о квантовой физике или французской поэзии.

Однажды он пришел в гости к своему старому учителю — человеку скромному, который жил в небольшом домике и всю жизнь преподавал в сельской школе. Молодой человек долго рассуждал о своих успехах, о том, как важно быть образованным и стоять выше «серой массы».

Когда пришло время пить чай, учитель случайно задел стол, и горячая вода из чайника плеснула на брюки молодого человека. Тот мгновенно вскочил и разразился потоком грубой брани, оскорбив старика, его неловкость и его «нищенское жилье».

Учитель молча выслушал его, вытер воду и тихо сказал: — Знаешь, сынок, ты получил три диплома, выучил тысячи слов, но так и не выучил самого главного. — Чего же? — раздраженно спросил юноша. — Ты не научился быть человеком. Образование — это то, что ты знаешь. Интеллигентность — это то, как ты относишься к тем, кто слабее тебя или совершил ошибку. Диплом можно купить или вызубрить, а умение не мусорить злобой в чужую душу тренируется годами.

Молодой человек замолчал. Он вдруг понял, что при всей своей «учености» он оказался тем самым слабым и нервным человеком, о котором пишут в книгах, — человеком, который умеет спорить, но не умеет понимать.


Анализ рассказа :

  1. В какой именно момент «образованный» герой превратился в «неинтеллигентного»?
  2. Связь с текстом Лихачева: Найдите в рассказе подтверждение слов Лихачева о том, что «злобная реакция — это признак душевной слабости». Можно ли сказать, что герой «намусорил» в доме учителя? Чем именно?
  3. Как вы думаете, в бизнесе или инженерии, где важна работа в команде, кто добьется большего успеха — этот юноша или его скромный учитель
Создайте подобный сайт на WordPress.com
Начало работы