Արամ Բադալյանի ուսումնական բլոգ

Рассказ (читать онлайн)

Вопросы:

1. Опишите условия жизни мальчика. Какую роль в его трагедии играет равнодушие большого города?

Мальчик живёт в крайней бедности: он один, голоден, плохо одет, ему холодно. Его состояние — символ социального вывихa, когда ребёнок оказывается никому не нужным. Равнодушие города — невидимый преступник. Люди идут мимо, не замечают ребёнка, каждый занят своим комфортом и праздником. Город в рассказе — это среда, где человеческие чувства притуплены, и это равнодушие фактически и приводит к трагедии мальчика.

2. Какова функция образов, которые мальчик видит на улице: нарядная ёлка в доме, дамы, прохожие? Почему он их видит, но не может стать их частью?

Эти образы контрастируют с жизнью мальчика. Нарядная ёлка символ счастья и тепла а дамы и прохожие это символ общества, которое живёт без нужды и забот. Он их видит, но не может стать частью, потому что между ними и им — невидимая социальная стена. Это люди «из другого мира», где есть дом, деньги, семья, забота, — всего того, чего нет у мальчика.

3. Почему мальчик, замерзая, сначала видит свою мать, а затем — Ёлку Христа? Что символизируют эти видения?

Когда мальчик замерзает, он вспоминает мать это его единственный источник любви и безопасности. Видение матери возвращение к теплу и нежности. Ёлка Христа символ утешения и высшей справедливости. Это некая духовная компенсация того, чего мальчик не получил на земле. Там его принимают в отличие от мира реального.

4. В чём заключается критика «сытого» и «праздничного» общества, которую Достоевский вкладывает в рассказ?

Достоевский упрекает общество, которое умеет праздновать и радоваться, но не умеет сострадать. Праздничный блеск это внешний фасад, под которым скрывается бездушие. В рассказе рождественская радость противопоставляется человеческой бесчеловечности по отношению к слабым и обездоленным.

5. Какова главная авторская мысль? Что Достоевский хотел сказать читателю этим рассказом?

Главная идея необходимость человеческого сострадания. Достоевский показывает, что ребёнок не погиб бы, если бы хотя бы один человек заметил его и помог. Писатель говорит читателю: настоящий христианский дух рождественской ночи это милосердие, а не мишура и подарки.

Сопоставление (Дополнительно)

1. Сравните образ и судьбу мальчика с образом Девочки со спичками Андерсена. В чём сходство их социального положения и финала?
2. Чем «Мальчик у Христа на ёлке» отличается от традиционных, «счастливых» рождественских рассказов (например, О. Генри)?

ա. (2, 6)​ ∪ ​(7, ​+ ∞)

բ. (− ∞,​ − 5)​ ∪ ​(− 2, 1)

գ. (− 1, 4)

դ. (− 2, 2)

ե. (− ∞,​ − 1)​ ∪ ​(3, ​+ ∞)

զ. (− ∞,​ − 5)​ ∪ ​( 3,​ + ∞​)

ա) {− 1}​ ∪ ​[4,​ + ∞)

բ) [− 6, 2]​ ∪ ​[5,​ + ∞)

գ) {− 9}​ ∪ ​[1, 6]

դ) (− ∞,​ − 5]​ ∪ ​{2}

ե) (− ∞,​ − 7]​ ∪ ​{− 6}​ ∪ ​[3,​ + ∞)

զ) [− 3,​ − 1]

ա) (− ∞,​ − 3)​ ∪ ​(− 3, 2)​ ∪ ​( 5,​ + ∞​)

բ) (− ∞,​ − 2)​ ∪ ​(− 2, 0)​ ∪ ​(3, ​+ ∞)

գ) (− ∞,​ − 2)​ ∪ ​(− 2, 1)​ ∪ ​(1, 4)

դ) (− 3, 1)​ ∪ ​(1, 10)

ե) (− ∞,​ − 23)​ ∪ ​(− 23,​ − 14)​ ∪ ​(− 14, 9)​ ∪ ​(15,​ + ∞)

զ) (− ∞, ​− 15)​ ∪ ​(− 15,​ − 6)​ ∪ ​(4, 18)

ա․ 0

բ․ 1/2

գ․ √3/2

դ․ 1

ա․ 0

բ․ -√3/2

գ․ -1

դ․ -1/2

ա․ cos a = -0.8, tga a= -3/4

բ․ cos a = √2/2, tga = -1

$12. ԷԼԵԿՏՐԱԿԱՆ ԴԻՄԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ: ՕՀՄԻ ՕՐԵՆՔԸ

$ 15. ԿԱՅԾԱԿ, ՇԱՆԹԱՐԳԵԼ:ՀՈՍԱՆՔԻ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԵՆԴԱՆԻ ՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ՎՐԱ

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչպե՞ս են սահմանում հաղորդիչի էլեկտրական դիմադրությունը:

Հաղորդչի էլեկտրական դիմադրությունը ֆիզիկական մեծություն է, որը ցույց է տալիս, թե որքանով է հաղորդիչը խոչընդոտում էլեկտրական հոսանքի անցումը։
$R = \dfrac{U}{I}$

2. Ինչպե՞ս են սահմանում հաղորդիչի էլեկտրական դիմադրության միավորը` օհմը:

Օհմը (Ω) հաղորդչի դիմադրության միավորն է։
1 օհմ է այն դիմադրությունը, երբ հաղորդչի ծայրերին կիրառված 1 Վ լարման դեպքում հոսանքի ուժը 1 Ա է։

3. Կախված է արդյոք հաղորդիչի դիմադրությունը նրա ծայրերին կիրառված լարումից և հոսանքի ուժից: Պատասխանը հիմնավորեք:

Ոչ, հաղորդչի դիմադրությունը կախված չէ լարումից և հոսանքի ուժից։
Այն կախված է հաղորդչի նյութից, չափերից և ջերմաստիճանից։

4. Ձևակերպե՛ք Օհմի օրենքը:

Հաղորդչում հոսանքի ուժը ուղիղ համեմատական է լարմանը և հակադարձ համեմատական՝ դիմադրությանը։
$I = \dfrac{U}{R}$

5. Ի՞նչ տեսք ունի հաղորդիչում հոսանքի ուժի կախումը հաղորդիչի ծայրերին կիրառված լարումից պատկերող գրաֆիկը:

Հոսանքի ուժի կախումը լարումից պատկերող գրաֆիկը ուղիղ գիծ է, որը անցնում է կոորդինատների սկզբնակետով։

6. Ինչպե՞ս է կախված էլեկտրական դիմադրությունը հաղորդիչի նյութի տեսակից, երկարությունից և լայնական հատույթի մակերեսից:

Դիմադրությունը կախված է՝

• նյութից (տեսակարար դիմադրություն),
• երկարությունից (ուղիղ համեմատական),
• լայնական հատույթի մակերեսից (հակադարձ համեմատական)։
  $R = \rho \dfrac{l}{S}$

7. Ինչո՞վ է պայմանավորված հաղորդիչի տեսակարար դիմադրությունը:

Տեսակարար դիմադրությունը պայմանավորված է հաղորդչի նյութի ներքին կառուցվածքով և ջերմաստիճանով։

8. Ինչպե՞ս են պատկերում դիմադրատարրը և ռեոստատը էլեկտրական շղթաների սխեմաներում:

Էլեկտրական սխեմաներում՝ դիմադրատարրը պատկերում են զիգզագ գծով կամ ուղղանկյունով և ռեոստատը՝ նույն դիմադրատարրով, բայց սլաքով, որը ցույց է տալիս կարգավորումը։

դատարկ բազմություն

(− ∞,​ + ∞)

(− ∞,​ + ∞)

ա․ >

բ․ ​≤

գ․ >, ≥​

դ․ <, ​≤

ե․ >, ≥​

զ․ ≥​

D=դրական

a=դրական

0

b=2*2=4

c=2*-2=-4

D=0

a>0

(− ∞,​ + ∞)

Առաջադրանք 1

Գլուխ 2.8-Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ/ էջ 59-63, պատմել/

Գրավոր պատասխանել հարցերին

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր

• Առաջին աշխարհամարտ — Պատերազմ, որը կատարվել է 1914-1918 թթ։ Առաջին համաշխարհային պատերազը պատճառները եղել են տնտեսական իմպերիալիզմ, տարածքային և տնտեսական հավակնություններ, առևտրի խոչընդոտում, սպառազինությունների մրցավազք, միլիտարիզմ և ինքնիշխանություն, ուժերի հավասարակշռության խախտում, լոկալ հակամարտություններ, եվրոպական տերությունների դաշնային պարտավորություններ և արդյունըք եղավ անտանտի հաղթանակ, փետրվարյան և հոկտեմբերյան հեղափոխություններ Ռուսաստանում և նոյեմբերյան հեղափոխության արդյունք Ռուսաստանի, Օսմանյան կայսրության, Ավստրիայի, Հունգարիայի փլուզում։ Սկսվում է ամերիկյան կապիտալի ներթափանցումը Եվրոպա։

• «չեզոք գոտի» — աշխարհագրական որոշակի շրջան, որը չեզոքացման ռեժիմի հիման վրա չի կարող լինել պատերազմի թատերաբեմ կամ ռազմավարությունների, զինված ուժերի տեղաբաշխման վայր։ Չեզոք գոտին լինում է ժամանակավոր և մշտական։ Ժամանակավոր չեզոք գոտի են հռչակվում սահմանակից գոտիները՝ այլ պետությունների միջև պատերազմական գործողությունների դեպքում անվտանգությունն ապահովելու նպատակով։ Այդպիսի Չեզոք գոտի էր, օրինակ, Լոռու (Չեզոք գոտին)։ Չեզոք գոտիներ են հռչակվել Բելգիայի, Բրազիլիայի, Նիդերլանդների, Ճապոնիայի օրենսդրություններով։ Մշտական չեզոք գոտի են ճանաչվել Մագելանի նեղուցը, Պանամայի ջրանցքը, Սուեզի ջրանցքը, Սվալբարդի կղզեխումբը, Անտարկտիկան, երկնային մարմինները։

• կովկասյան թաթարներ — ադրբեջանի հին անվանում։

• Ս. Շահումյան — Կովկասի գործերի արտակարգ կոմիսար։

• Հ. Բագրատունի — Կենտրոնական կասպիական բռնապետության նավատորմի ռազմածովային կոմիսար, Հայոց ազգային խորհրդի անդամ և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության դեսպան Անգլիայում։

• Սեբաստացի Մուրադ — Եղել է հայ ժողովրդի ինքնապաշտպանությունը կազմակերպողներից։ Իր զինակից Կայծակ Առաքելի հետ փրկել է շատերի, հատկապես որբ երեխաների կյանքը։

• Խ. Բեկ-Սուլթանով — Ադրբեջանի պետական գործիչ, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության ռազմական նախարար և Ղարաբաղի գեներալ-նահանգապետ։

• Ա. Շահմազան —  Ներսիսյան դպրոցի նկարչության ուսուցիչ, Հայաստանի առաջին հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր, Սյունիքի նահանգապետ և հաղորդակցության փոխնախարար, գնդապետ։

• Դրո — Դրաստամատ Մարտիրոսի Կանայանը եղել է Ազատագրական շարժման գործիչ, Առաջին Հանրապետության ռազմական նախարար, Առաջին Հանրապետության հիմնադիրներից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Դրոն, նպատակ դնելով վերականգնել Հայաստանի անկախությունը Խորհրդային միությունից, դարձավ նացիստական Գերմանիայի զինված ուժերի կազմում ստեղծված Հայկական լեգեոնի հրամանատար։ 

• Գ. Նժդեհ — եղել ցարական բանակի սպա, հայազգի ռազմական և պետական գործիչ, հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, «Ցեղակրոն» ազգային գաղափարախոսության հիմնադիր, իմաստասեր, Հայաստանի առաջին հանրապետության ռազմական և պետական գործիչ։ Լեռնահայաստանի Հանրապետության առաջնորդ, թուրքական և բոլշևիկյան զինված ուժերի դեմ ռազմական գործողությունների հրամանատար։

• Պ. Տեր-Դավթյան — եղել է հայ դաշնակահար, մանկավարժ, երաժշտական-հասարակական գործիչ։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Բնութագրի՛ր ՀՀ հարաբերությունները հարևան Իրանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի հետ: Ներկայացրո՛ւ հայերի պայքարը Ղարաբաղում և Զանգեզուրում:

Հայ-պարդկական հարաբերությունները ընդհանուր առմամբ եղել են դրական, հայ-վրացական հարաբերությունները եղել են

բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ արմատներ ունեին հայվրացական և հայ-ադրբեջանական վեճերը:
գ. Վերլուծի՛ր։ Հնարավո՞ր էր արդյոք խուսափել
Վրաստանի ու Ադրբեջանի հետ բախում­ներից և ի՞նչ գնով

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ ազդեցություն ունեցան այս
փուլի հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները բոլշևիկյան իշխանության և դրան հաջորդող տարիներին: Ի՞նչ նշանակություն ունեցավ Բաքվի պայքարը Հայաստանի Հանրապետության համար:
2. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված Մեծ Բրիտանիայի տարբերակված մոտեցումը Ղարաբաղի և Նախիջևանի հարցերում: Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ Ադրբեջանում բոլշևիկ­յան իշխանության հաստատումը տարածքային
խնդիրների վրա:
3. Գնահատի՛ր։ Հիմնավորի՛ր, թե ինչու էին Հայաստանի տարածքային ակնկալիքները արդարացի. պատմություն, ժողովրդագրություն:

——————————————————————————————————————

Առաջադրանք 2

Հայաստանը Խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում. ՀՀ անկումը/ էջ 66-70 պատմել/

ԱՆՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Բացատրի՛ր և բնութագրի՛ր
• Բ. Լեգրան — խորհրդային դիվանագետ և պետական գործիչ։ 1920 թվականին գլխավորել է Լեգրանի պատվիրակությունը՝ Խորհրդային Ռուսաստանի դիվանագիտական ներկայացչությունը Հայաստանում։ 1926-1927 թվականներին եղել է Խորհրդային Միության հյուպատոսը Չինաստանում, 1931-1934 թվականներին՝ Պետական Էրմիտաժի տնօրենը։

• Պ. Մդիվանի — վրացի և խորհրդային թատերագիր և կինոսցենարիստ։ Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր գործիչ։

• Հ. Օհանջանյան — հայ բժիշկ, քաղաքական, պետական գործիչ։ Վաղ տարիքում անդամագրվել է ՀՅ Դաշնակցությանը։ 1920 թվականը եղել է Հայաստանի Հանրապետության երրորդ վարչապետը, Արտաքին գործերի նախարար։ Նրա կառավարությունն է ստորագրել Սևրի դաշնագիրը։

• Ռ. Տեր-Մինասյան — հայ ականավոր քաղաքական գործիչ, հայկական ազատագրական շարժման նշանավոր գործիչ, Հայաստանի առաջին հանրապետության երրորդ ռազմական նախարար։ Դաշնակցություն կուսակցության անդամ։

• Ս.Կասյան — Սովետական Հայաստանի կուսակցական և պետական գործիչ, հրապարակախոս։

Հայաստանի հեղափոխական կոմիտե —

• ՀՅԴ բյուրո —

• Դրո (Դ. Կանայան) — Դրաստամատ Մարտիրոսի Կանայանը եղել է Ազատագրական շարժման գործիչ, Առաջին Հանրապետության ռազմական նախարար, Առաջին Հանրապետության հիմնադիրներից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Դրոն, նպատակ դնելով վերականգնել Հայաստանի անկախությունը Խորհրդային միությունից, դարձավ նացիստական Գերմանիայի զինված ուժերի կազմում ստեղծված Հայկական լեգեոնի հրամանատար։ 

• Հ. Տերտերյան — հայ իրավաբան, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի 2-րդ գումարման պատգամավոր, Հայաստանի առաջին հանրապետության ֆինանսների նախարար, Հայաստանի առաջին հանրապետության հանրային խնամատարության և վերաշինության նախարարի պաշտոնակատար։ Եղել է Նոր Նախիջևանի Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Նոր Նախիջևանի Կենտրոնական կոմիտեի նախագահ։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ
ԳԱՂԱՓԱՐՆԵՐ
ա. Նկարագրի՛ր բոլշևիկների ու քեմալականների մերձեցման
գործընթացը: Ինչպե՞ս հասունացավ թուրք-հայկական պատերազմը և ինչպե՞ս ընթացան ռազմական գործողությունները:

1920 թ․ հուլիսի-օգոստոսին Մոսկվայում տեղի ունեցավ բոլշևիկաքեմալական բանակցությունները և դրանց արդյունքում օգոստոսի 24-ին նրանց միջև նախաստորագրվում է <<Սրտագին և անկեղծ բարեկամության մասին>> պայմանագրի նախագիծը, որով բոլշևիկները ճանաչում են թուրքական ազգային ուխտը, համաձայնվում դրամական և ռազմական աջակցություն տրամադրել քեմալականներին։ Նույն ընթացքում բոլշևիկները քեմալականներին թույլատրումեն գրավել Սարիղամիշ-Շահթախտ գիծը։ Ասինքն՝ բոլշևիկների քայերով, ըստ էության, որվագծում էր հայ-թուրքական ապագա սահմանը, որն 1921 թ․ Մոսկվայի պայմանագրով անցնում է Ախուրյան-Արաքս գետով։ Այսպիսով՝ ընդհանուր շահերի հիման վրա ձևավորված բոլշևիկաքեմալական համագործակցությունը 1920 թ․ աշնանը սուր ծայրով ուղղվում է Հայաստանի դեմ։

բ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ շահեր ու նպատակներ էին միավորում բոլշևիկներին ու քեմալականներին:

Բոլշևիկները և քեմալակների ընդհանուր նպատակն էր հայաստանի վրա հարձակումը, հայաստանի տապալումը և հայ-թուրքական պատերազմ ստեղծելը։

ՔՆՆԱԴԱՏԱԿԱՆ
ՄՏԱԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ի՞նչ ազդեցություն ունեցավ բոլշևիկաքեմալական համագործակցությունը Հայաստանի անկման
ու Սևրի պայմանագրի չիրագործման վրա:

Բոլշևիկաքեմալական համագործակցության պատճառով հայաստանը ինչպես անկախ երկիր եղել էր 2,5 տարի դեկտեմբերի 2-ի 1920 թ․ և Սևրի պայմանագրի չիրագործում։

2. Գնահատի՛ր: Վերլուծի՛ր և գնահատակա՛ն
տուր, թե ինչ դեր խաղացին հայերի կրած
պարտությունը և Խորհրդային Ռուսաստանի երկդիմի դիվանագիտությունը Հայաստանի Հանրապետության անկման գործում:

Առաջին հերթին հայերի պարտության պատճառով հենց հայերն էլ դեկտեմբերի 2-ին 1920 թվականին անցավ Խորհրդային Ռուսաստանի տիրապետության տակ և զրկվեց անկախություննից։