Բնական թվերի բաժանման հաշվեկանոնը
- Թվերը գրում ենք կողք կողքի` նրանց միջև տանելով մի գիծ, ապա ևս մեկ գիծ ենք տանում բաժանարարի տակ:
- Սկսելով ձախից` բաժանելիից գծիկով առանձնացնում ենք նվազագույն քանակով թվանշաններ, որպեսզի նրանցով կազմվող թիվը բաժանարարից մեծ կամ հավասար լինի:
- Գտնում ենք առանձնացված թիվը բաժանարարին բաժանելով ստացվող քանորդը կամ թերի քանորդը և այն գրում գծի տակ:
- Թերի քանորդը (կամ լրիվ քանորդը) բազմապատկում ենք
բաժանարարով և արդյունքը հանում մեր առանձնացված թվից` դրանով իսկ ստանալով մանացորդը
- Գծիկից հետո եղած թվանշանը գրում ենք մնացորդի կողքին և ստացված թվերը բաժանում բաժանարարին`հաշվեկանոնի 3-րդ և 4-րդ քայլերի համաձայն:
- Այսպես շարունակում ենք, մինչև որ բաժանելիի բոլոր թվանշաններն օգտագործված լինեն:Եթե ստացվող թվերից վերջինը բաժանվում է բաժանարարին, նշանակում է` առանց մնացորդի բաժանումը հնարավոր է, և նրա պատասխանը գրված է ուղղաձիգ գծից աջ` բաժանարարի տակ:Հակառակ դեպքում առանց մնացորդի բաժանումը անհանար է, իսկ վերջին տարբերությունը դիտարկվող թվերի բաժանման մնացորդն է:
Օրինակ1`
| — 837 9 |
| 81 93 |
| — 27 |
| 27 |
| 0 |
Օրինակ2`
| -18015 |
| 15 12 |
| — 30 |
| 30 |
| 0 |
Օրինակ3`
| -132588 116 |
| 116 1143 |
| -165 |
| 116 |
| -498 |
| 464 |
| -348 |
| 348 |
| 0 |
Առաջադրանքներ
- Կատարե՛ք բաժանում՝ բաժանելին ներկայացնելով բաժանարարին բաժանվող թվերի գումարի տեսքով.
- 105 : 5 = 21
- 837 : 9 = 93
- 180 : 15 = 12
- Կատարե՛ք բաժանում.
- 8610 : 123 = 70
- 10375 : 83 = 125
- 95918 : 398 = 241
- Կատարե՛ք բաժանում՝ բաժանելին ներկայացնելով բաժանարարին բաժանվող թվերի գումարի տեսքով.
- 10924 : 18 = 606 (13 մնացորդ)
- 81216 : 27 = 3008
- 76342 : 38 = 2009
- 80048 : 16 = 5003
- Լարի առաջին կտորը երկրորդից երկար է 6 անգամ, իսկ երկրորդ կտորը երրորդից կարճ է 4 անգամ: Որքա՞ն է այդ լարերի երկարությունների գումարը, եթե երրորդ լարի երկարությունը 96 մ է:
Լուծում
- 96:4=24 մ երկրորդ լար
- 24×6=144 մ առաջին լար
- 144+96+24=164 մ երեք լար միասին
Պատ.՝ 164 մ
- Կատարե՛ք բաժանում
- 14840 : 140 =16
- 32334 : 317 = 102
- 123372 : 596 = 207
- 62575 : 25 = 2503
- 4732994 : 47 = 100702
- 169169 : 13 = 13013
- Գտե՛ք բաժանման թերի քանորդը.
- 27: 14 = 1 (13 մնացորդ)
- 51 : 27 = 1 (24 մնացորդ)
- Կատարե՛ք գործողությունները
- (263424 : 168) : 7 = 224
- (193270 : 77) : 5 = 502
- (705222 : 63) : 58 = 193