1.Ի՞նչու ենք ուսումնասիրում պատմություն:
Մենք ուսումնասիրում ենք պատմությունը, որ իմանանք ինչ է կատարվել և՝ մեր ազգի հետ, և՝ ուրիշ ազգերի հետ անցյալում։
2.Առաջադրանքների փաթեթ:
3.Իմ նախագծերը:
4.Իմ թարգմանությունները։
—
5.Ինձ դուր եկած թեման, անհատը, իրադարձությունը:
Ինձ շատ է դուր եկել բնական գիտությունը, որովհետև այս թեմաի մեջ լիքը գաղտնիքներ է պահվում գիտության մասին։
Տնտեսության նյութական արտադրության ճյուղերի շարքում տրանսպորտն ու կապն
առանձնանում են նրանով, որ նյութական բարիքներ չեն ստեղծում: Տրանսպորտի միջոցով
պարզապես իրականացվում է արտադրության ճյուղերի ու ձեռնարկությունների միջև հումքի
փոխադրումը, ինչպես նաև պատրաստի արտադրանքը սպառողին հասցնելը: Եվ, քանի որ
փոխադրումների վրա կատարվում են ծախսեր (փոխադրողների աշխատավարձ, վառելիքի
ծախս և այլն), ապա դրանք մտնում են ապրանքների արժեքների մեջ, այսինքն «ստեղծում» են
նյութական արժեք: Այդ իսկ պատճառով բեռնատար տրանսպորտը համարվում է նյութական
արտադրության ճյուղ:
Կապն իր հերթին ապահովում է մարդկանց, տնտեսության տարբեր ճյուղերի ու արտադրությունների միջև որոշակի հեռավորության վրա տեղեկատվության փոխանցումը
տարբեր տեխնիկական միջոցներով:
Տրանսպորտը և կապը միասին հաղորդակցության միջոցներ են: Եթե տրանսպորտի
պարագայում հաղորդակցությունն իրականացվում է տրանսպորտի միջոցներով (ավտոմոբիլ,
նավ, գնացք և այլն), ապա կապն ապահովում են կապի միջոցները (հեռախոս, ռադիո,
հեռուստացույց, համակարգիչ և այլն): Տրանսպորտի և կապի միջոցները հումքը, արտադրանքը
և տեղեկատվությունը տեղափոխում են հաղորդակցության ուղիներով (ճանապարհներ,
էլեկտրահաղորդման գծեր, համացանց և այլն):
Տրանսպորտը և կապը կարևոր դեր են կատարում ոչ միայն սահմանափակ տարածքում
(բնակավայր, շրջան, երկիր, տարածաշրջան), այլև ամբողջ աշխարհում հասարակական
կյանքի կազմակերպման համար։ Բացի այդ, երկրագնդի որևէ մասում (տարածքում) որքան
զարգացած են հաղորդակցության միջոցները, այնքան մեծ են այդ տարածքի զարգացման
հնարավորությունները։ Այդ է պատճառը, որ ամեն մի պետություն, մեծ թե փոքր, ստեղծել և
շարունակում է զարգացնել տրանսպորտի և կապի միջոցների սեփական ցանցը։
Տրանսպորտի միջոցով են իրականացվում ներպետական և միջպետական փոխադրումները, որոնք ինչպես առանձին երկրների, այնպես էլ համաշխարհային տնտեսության
զարգացման և տեղաբաշխման նախադրյալներից են: Զարգացած տրանսպորտի շնորհիվ
առանձին տարածաշրջաններ մասնագիտանում են որոշակի ապրանքների արտադրության
գծով՝ ներկրելով դրանք արտադրելու համար անհրաժեշտ հումքն ու արտահանելով
պատրաստի ապրանքների ավելցուկը:
Տրանսպորտի զարգացման մակարդակը և աշխատանքի արդյունքները բնութագրելու
համար սովորաբար օգտագործում են մի քանի ցուցանիշներ։ Այդ ցուցանիշներն են՝
Ես այս տարվա ընթացքում շատ նախագծեր եմ ունեցել։ Ես ամենաշատը գրել եմ շարադրություններ։ Իմ նախագծերը իրենից ներկայացնում է հորինված շարադրություններ։ Ինձ ամենաշատը դուր են եկել թարգմանությունները՝ ռուսերենից հայերեն։ Ես ունեցել եմ շատ հաջող նախագծեր, բայց ամենահաջողված նախագծերը համարում եմ Գարունը այնքան ծաղիկ է վառել և Մեր դասարանը, որովհետև այս նախագծերը ինձ ոգևորում էին իրենց իմաստով։ Ես որոշում եմ շարունակել նախագծեր ստեղծել։
1․ Գարունը այնքան ծաղիկ է վառել
2․ Թարքմանություն ռուսերենից-հայերեն
3․ Թարգմանութ ռուսերենից հայերեն
4․ Գարունը այնքան ծաղիկ է վառել
5․ Ինձ ուրախություն է պատճառում
6․ Բարին և չարը
7․ Երանի ես․․․
11․ Իմ աշխարհը
12․ Ֆիլմ
1․ Մեր դասարանը
2․ Հայոց լեզու
3․ Ձմռան գիշեր
6․ Թարքմանություն ռուսերենից-հայերեն
9․ Թարգմանութ ռուսերենից հայերեն
12․ Ամպրոպից հետո
18․ Բայի եղանակներ
20․ Դերբայեր
21․ Հարիսոն Բերջերոն
22․ Գարունը այնքան ծաղիկ է վառել
23․ Տաղարան
24․ Դերանուններ
26․ Դու իմ գարնան առավոտ- ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա.
27․ Փոխադարձ և Հարձական դերանուններ
29․ Թմկաբերդի առումը․ շարունակություն
30․ Ինձ ուրախություն է պատճառում
31․ Թմկաբեռթի առումը
33․ Բարին և չարը
34․ ՓԱՐՎԱՆԱ
35․ Իմ ընկեր Նեսոն
36․ Թվական
37․ Ինչպես Թումանյանը կտավներ փրկեց
38․ Հոգուս հատոր
39․ Հովհաննես Թումանյան Եվ սիրտ, և կամք, և միտք
40․ Երանի ես․․․
41․ Ա՛խ, ես երանի
42․ Հայոց լեզու
44․ Հայոց լեզու
45․ Ածական և գերադրական աստիճան
47․ Վահան Տերյանի Վերջին ժամերը
48․ Սոցիալական կայքերի բառարան
49․ Բաղձալի թռիչք
50․ Ածական
51․ Հայոց լեզու
53․ Գարնան քաղաքում
55․ ՄԹՆՇԱՂ
56․ ՇԻՐԱԿԻ ԴԱՇՏԵՐԻՑ
59․ Ամփոփելով 2023-ը
60․ Նամակը դստերը
62․ Բան ունեմ ասելու
63․ Հոլովներ
65․ Սուրբ Ծնունդի օրվա առավոտը
69․ Գործնական քերականություն — դասարանական աշխատանք
72․ Կրակի առասպելը
75․ Ջութակ և սրինգ
76․ Հայոց լեզու
80․ Ցանկանում եմ
81․ Հացը
83․ Իմ քաղաքը
85․ Պարտուսի գերին
86․ Հրաշք կարելի է գործել սեփական ձեռքերով
87․ Մենք պատասխանատու ենք նրանց համար, ում ընտելացրել ենք
89․ Հայոց լեզու
91․ Խիղճը
93․ Մեծ քայլերը սկսվում են փոքրից
94․ Ես հայերեն չեմ գրում, բայց աշխարհին նայում եմ հայերերեն:
96․ Սպասում
98․ Աբրահամ Լինկոլնի նամակն իր տղայի ուսուցչին
99․ Իմ աշխարհը
100․ Երաժշտության դերը մարդու կյանքում
101․ Սողոմոն Սողոմոնյան Իմ երազում
103․ Ֆիլմ
104․ Առանձնակահտուկ օր
105․ Հայոց լեզու
106․ Աշուն օր
107․ Նախագիծ
110․ Գործանակ քերականություն (դասարանական աշխատանք)
111․ Դաշնամուր
112․ Մենք 21-րդ դարում ենք ապրում
113․ Ամառային հրճվանք
114․ Ճամփորդության պատում
518. Հաշվե՛ք հարմար եղանակով.
բ) 8 ⋅ 14=112
դ) 39 ⋅ 41=(40-1)(40+1)=402-12=1599
519. Արտահայտությունը բերե՛ք բազմանդամի կատարյալ տեսքի
բ) (x2+2)(2−x2)=(2+x2)(2-x2)=4-4x4-x4=x4-4
դ) (7m−2n)(2n+7m)=(7m−2n)(7m+2n)=49m2-49m24n2-4n2=49m2-4n2
520. Գրե՛ք բազմանդամների արտադրյալի տեսքով
բ) (2x+1)2−y2=(2x+1+y)(2x+1-y)
դ) (4x+y)2−y2=4x(4x+2y)
զ) (3x+y)2−z2=(3x+y+z)(3x+y-z)
522. Ապացուցե՛ք, որ.
ա) 912 − 512 արտահայտության արժեքը բաժանվում է 40-ի
912 − 512=(91-51)(91+51)=5680:40=142
բ) 3572 − 752 արտահայտության արժեքը բաժանվում է 141-ի
3572 − 752=(357-75)(357+75)=121824:141=864
գ) 322 − 172 արտահայտութան արժեքը բաժանվում է 35-ի
322 − 172=(32-17)(32+17)=735:35=21
դ) 742 − 412 արտահայտության արժեքը բաժանվում է 33-ի
742 − 412=(74-41)(74+41)=3795:33=115
Մեր դասարանը համերաշխ դասարան է։ Բոլոր ընկերներով զանազան հարցեր ենք քնարկում, գնում ենք արշավի և այլն։ Մեր դասարանը բաժանվում է երկու խմբի։ Խմբերում երեխաները տարբեր հետաքրքրություններ, և զբաղմունք ունեն։ Մենք նման ենք նրանով, որ ընտրել ենք այս կրթահամալիրը։ Մենք տարբեվում ենք նրանով, որ ամեն մեկս ունի իր կարծիքը ցանկացած երևույթի և խնդրի վերաբերյալ։ Մեզ կապում է այն, որ սովորում ենք նույն դասարանում։
1. Տրված ժխտական նախադասությունները շարունակի՛ր՝ քանի ձևով հնարավոր է: Ամեն անգամ շեշտը դի´ր այն բառի վրա, որին վերաբերում է ժխտումը:
Օրինակ`
Գյուղատնտեսությո՛ւնը չափազանց դանդաղ չի զարգանում, այլ արդյունաբերության մյուս ճյուղերը: Գյուղատնտեսությունը չափազանց դանդաղ չի զարգանում, այլ ընդամենը մի քիչ է հետ ընկնում: Գյուղատնտեսությունը չափազանց դանդա՛ղ չի զարգանում, այլ նույնիսկ առաջ է ընկել:
Բոլոր արհեստանոցները նույն գործը չեն անում, յուրաքանչյուրը իր ոլորտում է ուժեղ և կայացած։ Ո՛չ մի արհեստանոց չի կարող նույն ձեռագիրն ունենալ։
Ես չեմ տեսել տոթակեզ անապատը։ Տոթակեզ անապատը չտե՛սնելը մեծ բացթողում է։ Տոթակեզ անապատը չտեսած, նա արդեն պատկերացնում էր, թե ինչպիսինն է այն։
Արքիմեդը ջրավազանում իր ամենանշանավոր օրենքը չհայտնագործեց: Արքիմեդը չհայտանգործեց իր օրենքը, որը կարող էր կյանքեր փրկել։ Չհայտնագործված օրենքը Արքիմեդի համար դարձավ ճակատագրական։
2. Տրված նախադասությունները համեմատի՛ր և հարցով գրի՛ր, թե յուրաքանչյուր նախադասության մեջ ի´նչ է կարևորված (ուշադրությո՛ն դարձրու շեշտված բառերին):
Ջրային բույսե՛րն են կազմում երկրագնդի ամբողջ բուսական թագավորության մոտ իննսուն տոկոսը։
Ուղղական հոլով
-Ի՞նչը-Ջրային բույսերը
Ջրային բույսերը երկրագնդի ամբողջ բուսակա՛ն թագավորության իննսուն տոկոսն են կազմում:
Սեռական հոլով
Ինչի՞- բուսական թագավորության
Երկրագնդի՛ ամբողջ թագավորության մոտ իննսուն տոկոսն են կազմում ջրային բույսերը:
Սեռական հոլով
Ինչի՞-երկրագնդի
Երկրագնդի ամբողջ բուսական թագավորության մոտ իննսո՛ւն տոկոսը ջրային բույսերն են կազմում:
Հայցական հոլով
Որքա՞ն-իննսուն տոկոսը
Օքսիդացման աստիճանի մեծությունը որոշվում է միացության մոլեկուլում դեպի տվյալ ատոմը կամ տվյալ ատոմից շեղված էլեկտրոնների թվով: Օքսիդացման աստիճանը նշանակվում է արաբական թվանշանով, դրվում է քիմիական նշանի վերևում, ընդ որում սկզբից գրվում է նշանը (+ կամ –), ապա՝ լիցքի թվային արժեքը:
Օրինակ
Քլորաջրածնի մոլեկուլում ջրածին տարրի օքսիդացման աստիճանը +1 է, իսկ քլորինը` –1, որն էլ գրառվում է այսպես՝ H+1Cl−1:
Օքսիդացման աստիճանը կարող է ունենալ դրական, բացասական և զրոյականարժեքներ:
Եթե քլորաջրածնի մոլեկուլում տեղի ունենար ընդհանուր էլեկտրոնային զույգի լրիվ տեղաշարժ դեպի քլորի ատոմը, ապա ջրածնի ատոմը կլիցքավորվեր +1 լիցքով, իսկ քլորի ատոմը` –1լիցքով:
Դրանք պայմանական լիցքեր են և անվանվում են օքսիդացման աստիճան:
Միացությունում ավելի մեծ էլեկտրաբացասականությամբ քիմիական տարրի ատոմի օքսիդացման աստիճանը բացասական է, իսկ կապեր առաջացնող մյուս տարրերի ատոմներինը՝ դրական:
Օքսիդացման աստիճանը, ինչպես և վալենտականությունը կարող են լինել հաստատուն և փոփոխական:
Փոփոխական օքսիդացման աստիճանները միացություններում որոշվում են ըստ բանաձևի:
Տարրերի օքսիդացման աստիճանները որոշելիս անհրաժեշտ է պահպանել հետևյալ սկզբունքները.
1. Պարզ նյութերի մոլեկուլներում տարրերի ատոմների օքսիդացման աստիճանները միշտ հավասար են 0-ի:
Օրինակ
H02,O02,Cl02,Zn0
2.Ոչ մետաղների հետ առաջացրած միացություններում ջրածնի օքսիդացման աստիճանը հիմնականում +1 է, ակտիվ մետաղների հետ առաջացրած միացություններում` հիդրիդներում −1 է:
3. Թթվածինը միացություններում հիմնականում դրսևորում է –2-ի հավասար օքսիդացման աստիճան, պերօքսիդներում` –1:
Օրինակ
H2O2 -ում թթվածնի օքսիդացման աստիճանը –1 է:
4. I,II,III խմբերի մետաղների օքսիդացման աստիճանները հավասար են խմբերի համարներին, բացառությամբ I խմբի երկրորդական ենթախմբի:
5. Միացություններում բոլոր ատոմների գումարային լիցքը հավասար է զրոյի
օրինակ՝ H2O, SO2, SO3, P2O5
Արամ Բադալյանի ուսումնական բլոգ 