§5. Էլեկտրականության հաղորդիչներ և անհաղորդիչներ՝ մեկուսիչներ: Էլեկտրական դաշտ։
Ամփոփում
1. Ըստ էլեկտրական լիցք հաղորդելու ունակության՝ նյութերը բաժանվում են էլեկտրականության հաղորդիչների և անհաղորդիչների (մեկուսիչների)։
Նյութերը լինում են հաղորդիչներ և մեկուսիչներ՝ ըստ լիցք հաղորդելու ունակության։
2. Հաղորդիչներ են անվանում այն մարմինները, որոնց միջով հաղորդվում է էլեկտրական լիցք։ Մեկուսիչները էլեկտրական լիցք չեն հաղորդում:
Հաղորդիչներ՝ լիցքը անց է կացնում (օր. մետաղներ)։
Մեկուսիչներ՝ լիցքը չեն հաղորդում (օր. ապակի, պլաստմասա)։
3. Լիցքավորված մարմինները հեռավորության վրա փոխազդում են էլեկտրական դաշտի օգնությամբ։ Յուրաքանչյուր լիցքավորված մարմին իր շուրջը ստեղ-ծում է էլեկտրական դաշտ, որով էլ ազդում է այլ լիցքավորված մարմինների վրա:
Լիցքավորված մարմինները ազդում են իրար վրա էլեկտրական դաշտի միջոցով։
4. Այն ուժը, որով էլեկտրական դաշտն ազդում է լիցքավորված մարմինների վրա, անվանում են էլեկտրական ուժ:
Էլեկտրական ուժը այն ուժն է, որով դաշտը ազդում է լիցքավորված մարմնի վրա։
Հարցեր և առաջադրանքներ
1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում էլեկտրականության հաղորդիչներ։
Հաղորդիչներ են այն նյութերը, որոնց միջով էլեկտրական լիցքը հեշտ է անցնում։
2. Ո՞ր նյութերն են կոչվում մեկուսիչներ:
Մեկուսիչներ են այն նյութերը, որոնք էլեկտրական լիցք չեն հաղորդում։
3. Բերե՛ք հաղորդիչների և մեկուսիչների օրինակներ:
Հաղորդիչներ՝ պղինձ, ալյումին, մարդունի մարմին, ջուր։
Մեկուսիչներ՝ ապակի, ռետին, պլաստմասա, չոր օդ։
4. Ինչո՞վ են տարբերվում էլեկտրականացված և չէլեկտրականացված մարմինները շրջապատող տարածությունները:
Էլեկտրականացված մարմնի շուրջ կա էլեկտրական դաշտ, չէլեկտրականացվածի շուրջ՝ չկա դաշտ։
5. Ինչպե՞ս կարելի է հայտնաբերել էլեկտրական դաշտը։
Էլեկտրական դաշտը հայտնաբերում են փորձնական փոքր լիցքավորված մարմնով՝ դիտելով դրա վրա գործող ուժը։