1. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։
Կիսամյակ, վիրաբույժ, իշայծյամ, իջվածք, դիմադրություն, զինագործ, ապավինել, վիճաբանություն, գիտակ, հանդիսական, գիսակ, վիպասան, դիտարժան, վիմագիր, գիրուկ, քինոտ, սիգաճեմ։
Կիսամյակ — կես ե>ի
Վիրաբույժ — վերք ե>ի
Իշայծյամ — էշ է>ի
Իջվածք — էջք է>ի
Դիմադրություն — դեմք ե>ի
Զինագործ — զենք ե>ի
Ապավինել — ապավեն ե>ի
Վիճաբանություն — վեճ ե>ի
Գիտակ — գետ ե>ի
Հանդիսական — հանդես ե>ի
Գիսակ — գես ե>ի
Վիպասան — վեպ ե>ի
Դիտարժան — դետ ե>ի
Վիմագիր — Վեմ ե>ի
Գիրուկ — գեր ե>ի
Քինոտ — Քեն ե>ի
Սիգաճեմ — սեգ ե>ի
2. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։
Ննջել, սրտակից, վշտակցել, մարմնական, փղիկ, լճափ, մրգասեր, նարնջագույն, ալյակ, մտավոր, գժություն, տարեվերջ, պատանյակ։
Ննջել — նինջ (ի>ը)
Սրտակից — սիրտ (ի>ը)
Վշտակցել — վիշտ (ի>ը)
Մարմնական — մարմին (ի>ը)
Փղիկ — փիղ (ի>ը)
Լճակ — լիճ (ի>ը)
Մրգասեր — միրգ (ի>ը)
Նարնջագույն — նարինջ (ի>ը)
Ալյակ — ?
Մտավոր — միտք (ի>ը)
Գժություն — գիժ (ի>ը)
Տարեվերջ — տարի (ի>ե)
Պատանյակ — պատանի (ի — ն սղվեց)
3. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։
Ծաղկաբույծ , հոգեբանություն, կենդանակերպ, ոսկեվաճառ, սնահավատ, խնդրագիրք, ուղեվճար, ապակեգործ, հայրենասեր, թվական։
Ծաղկաբույծ — ծաղիկ (ի — ն սղվեց)
Հոգեբանություն — հոգի (ի>ե)
Կենդանակերպ — կենդանի (ի — ն սղվեց)
Ոսկեվաճառ — ոսկի (ի>ե)
Սնահավատ — սին (ի>ը)
Խնդրագիրք — խնդիր (ի — ն սղվեց)
Ուղեվճար — ուղի (ի>ե)
Ապակեգործ — ապակի (ի>ե)
Հայրենասեր — հայերեն (ե — ն սղվեց)
Թվական — թիվ (ի>ը)
4. Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։
Բուրդ, ումպ, հուր, շուրջ, լեզու, շուն, պտուղ, ունչ, ունդ, կկու։
Բրդուճ, ըմպելիք, հրաձգություն, շրջել, լեզվաբան, շնասեր, պտղատու, ընչադեղ, ընդաբույս , կկոցվել:
5. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։
Ընչացք, անասնապահ, ամրանալ, թթվահամ, ձկներ, ստահոդ, կատվախաղ, մածնանման, նռնածաղիկ, աղվամազ։
Ընչացք — ունչ (ու>ը)
Անասնապահ — անասուն (ու — ն սղվեց)
Ամրանալ — ամուր (ու — ն սղվեց)
Թթվահամ — թթու (ու — ն սղվեց)
Ձկներ — ձուկ (ու>ը)
Ստահոդ — սուտ (ու>ը)
Կատվախաղ — կատու (ու — ն սղվեց)
Մածնանման — մածուն (ու — ն սղվեց)
Նռնածաղիկ — նուռ (ու>ը)
Աղվամազ — աղու (ու — ն սղվեց)
6. Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։
Լույս, փույթ, սույզ, թույն, կապույտ, ձույլ։
Լուսավոր, փթանոց, սուզվել, թնատ, կապտել, ձլակտոր:
7. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։
Սառցարան, մատուցող, ընկուզենի, դաշունիկ, արնանման, ձնաբուք։
Սառցարան — սառույց (ույ — ը սղվեց)
Մատուցող — մատույց (ույ>ու)
Ընկուզենի — ընկույզ (ույ>ու)
Դաշունիկ — դաշույն (ույ>ու)
Արնանման — արյուն (յու — ն սղվեց)
Ձնաբուք — ձյուն (յու>ը)
8. Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։
Բույր, գույն, հույս, շեն, զուրկ, զնին, մուտ։
Բույրաթական, գույնզգույն, հույսեր, շենամեջ, զուրկացում, զննական, մուտացիա:
9. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։
Թրատել, հոգյակ, ճչակ, կլանել, ձնհալ, գժվել, քրքջալ, հոգեբույժ։
Թրատել — թուր (ու>ը)
Հոգյակ — հոգի (ի — ն սղվեց)
Ճչակ — ճիչ (ի>ը)
Կլանել — կուլ (ու>ը)
Ձնհալ — ձայն (այ>ը)
Գժվել — գիժ (ի>ը)
Քրքջալ — քրքիջ (ի>ը)
Հոգեբույժ — հոգի (ի>ե)
10. Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները մի դեպքում չենթարկվեն, մյուսում ենթարկվեն հնչյունափոխության։
Բույս, ձյուն, բույր, գունդ, ձիգ, նուրբ, աստղ, փշուր։
Բույս — բույսեր, բսաչոր (ույ>ը)
Ձյուն — ձյունել, ձնաբեր յու>ը
Բույր — բույրաթական, բրախել ույ>ը
Գունդ — գունդուլ, գնդակ ու>ը
Ձիգ — ձիգածաղիկ, ձգաթել ի>ը
Նուրբ — նուրբիկ, նրբաբնույթ ու>ը
Աստղ — աստղանիշ, աստանոր ղ — ն սղվեց
Փշուր — փշուրներ, փշրանք ու>ը
Արամ Բադալյանի ուսումնական բլոգ 