Рубрика: Երկրաչապություն

Դասարանական առաջադրանքներ՝271;173;275;277 Լրացուցիչ առաջադրանքներ՝ 272;274;276

Դիտարկենք եռանկյուն ABC և եռանկյուն NBM

<ABC=<NBC

Քանի որ NM II AC =><BAC=<BNM, <BCA=<BMN,

MC=2BM, AN=2NB=8 սմ

Դիտարկենք եռանկյուն BNM և եռանկյուն MKC

Քանի որ NM II KC, KM II AN II NB =><BMN=<MCK, <BNM=<MKC, <NBM=<KMC, MC/BM=KM/NB=2=>KC/NM=2=>NM=10/2=5

PAKMN=2*(5+8)=26

MK II BM

BM/MC=NK/KC=2/3

NK=2/3KC

AN/NK=AN/2/5NC=5AN/2NC

5/2*1/5=1/2

OA/OM=1/2

OM/OA=2/1

Դիտարկենք ME II AP

PE/EC=AM/MC=1=>PE=EC=PC/2

BK/KM=BP/PE=3/1

BP/PC=3/2

SABO/SBOM=1/2h*AO/1/2h*OM=AO/OM

Դիտարկենք MK II BN

BM/MC=NK/KC

3/2=NK/KC, NK=3/5NC

AO/OM=AN/NK=AN/3/5NC=5/3*AN/NC=5/3*2/5

AO/OM=2/3

SABO/SBOM=AO/OM=2/3

Դիտարկենք OP II EK

BK/KP=BE/EO=1/2

KP=2BK=2*7=14

KP/PC=AO/AC=1

KP=PC

KC=2*KP=2*14=28

BC=BK+KC=7+28=35

Рубрика: Русский язык

М.Ю.Лермонтов. Стихотворения

Лермонтов и армяне…


Нам, армянам свойственна привычка искать и находить во всех великих людях армянские корни, приписывать им армянских предков. …

Но как ни парадоксально армянские родственники у Лермонтова действительно были. Они появились в жизни М. Ю. Лермонтова в 1818 году, когда он впервые в четырехлетнем возрасте вместе с горячо любящей его бабушкой Елизаветой Алексеевной Арсеньевой и ее многочисленными слугами оказался в имении родной сестры бабушки — Е. А. Хастатовой. Это была семья генерал-майора А. В. Хастатова — армянина из Кизляра (Северный Кавказ)….

Аким Васильевич Хастатов вместе с другими генералами-армянами — С. С. Давыдовым, С. Манеевым, Я. Абрамовым — был участником многих знаменитых сражений. За смелость и отвагу его хвалил сам А. В. Суворов. …

Лермонтов – поэт, к личности и творчеству которого всегда обращались представители армянской интеллигенции. Еще в 1843 году при содействии Лазаревской Московской семинарии был издан сборник русских поэтов на армянском языке, среди которых были и стихотворения Лермонтова. Переводы эти осуществил студент семинарии Г. Амазаспян. Знаменательно то, что переводы стихотворений Лермонтова «Сосна» и «Ангел» вышли на грабаре. К творчеству Лермонтова обращался и армянский писатель, поэт, публицист Микаэл Налбандян, которого особенно привлекали свободолюбивые стихи и поэмы Лермонтова. …

Интересными и содержательными были и переводы Ованеса Туманяна. …

Сравним оригинал и перевод на примере стихотворения «Ангел»:

 

По небу полуночи ангел летел,
И тихую песню он пел,
И месяц, и звезды, и тучи толпой
Внимали той песне святой.

Он пел о блаженстве безгрешных духов
Под кущами райских садов,
О Боге великом он пел, и хвала
Его непритворна была.

Он душу младую в объятиях нес
Для мира печали и слез;
И звук его песни в душе молодой
Остался — без слов, но живой.

И долго на свете томилась она,
Желанием чудным полна,
И звуков небес заменить не могли
Ей скучные песни земли.

ՀՐԵՇՏԱԿ

 Կես գիշերային լըռին երկընքում

 Թըռչում էր հրեշտակն և խաղաղ երգում.

 Եվ լուսինն, աստղերն, ամպեր խմբովին,

Ունկընդիր էին նորա սուրբ երգինֈ

Նա արդարների վայելքն էր երգում

 Ծառերի տակին-դըրախտի այգում.

Երգում էր նա մեծ աստուծո վերա.

Եվ սըրտալի էր գովեստը նորաֈ

Лермонтова много переводили на армянский и другие поэты,…

Тема одиночества и неопределённости, поиска, загадочности человеческой души. Парус в стихотворении символизирует жизнь молодого поэта, его внутренний мир. Главная мысль – человеческой натуре свойственны страсти, желания, одиночество, поиск себя, тяга к тому, что может быть опасно.

Идея – автор показывает одиночество и мятеж внутреннего мира творческого человека, самого себя. Главный герой – образ паруса – человеческой натуры, ищущей своё место, рвущейся в неизвестность. В минуты отчаяния люди склонны к мятежу, поиску, риску, это следствие неизвестности.


ПАРУС

Белеет парус одинокой
В тумане моря голубом!..
Что ищет он в стране далекой?
Что кинул он в краю родном?..

Играют волны — ветер свищет,
И мачта гнется и скрипит…
Увы! Он счастия не ищет
И не от счастия бежит!

Под ним струя светлей лазури,
Над ним луч солнца золотой…
А он, мятежный, просит бури,
Как будто в бурях есть покой!

ԱՌԱԳԱՍՏ

Առագաստն է ճերմակափառ

Մով ծովի մեջ մենակ լողում:

Ի՞նչ է փնտրում երկրում օրոր,

Ի՞նչ է թողել նա մայր հողում:

Ծովը ծփում, քամին սուրում,

Կայմն է ճկվում, ճռնչում…

Ավաղ, նա ոչ բախտ է մուրո

Рубрика: Հայոց լեզու 9

Բառակապակցություն

  1. Տրված բառերին ավելացնելով ինչքա՞ն, ինչպե՞ս, ե՞րբ, ո՞ւր հարցերին պատասխանող լրացումներ` կազմիր բառակապակցություններ: Անհանգստանալ, սովորել, ուղևորվել, կեղտոտվել:

Ինչպե՞ս սովորել – լավ սովորել

Ե՞րբ անհանգստանալ – հիմա անհանգստանալ

Ե՞րբ կեղտոտվել – խաղալու ընթացքում կեղտոտվել

Ո՞ւր ուղևորվել – դպրոց ուղևորվել

2.Տրված բառակապակցությունների մեջ ընդգծիր այն բառը, որ գլխավորն է (լրացյալը), և գրի՛ր, թե ի՛նչ հարցի է պատասխանում լրացումը:
Օրինակ`

հրաշագործ դեղ — ինչպիսի՞ դեղ:

Մեքենաների օգնությունը, լավ բերք, արդյունաբերական ձեռնարկություններ, ֆիզիկոսների ընկերություն, գործարանի ծխնելույզներ, հատել անտառը, քաղաքում հանդիպել, ընկերներին հրավիրել, արագ տարածվել, հանդիպել խոչընդոտների:

Մեքենաների օգնությունը – ինչի՞ օգնությունը

Լավ բերք – ինչպիսի՞ բերք

Արդյունաբերական ձեռնարկություններ – ինչպիսի՞ ձեռնարկություններ

Ֆիզիկոսների ընկերություն – ու՞մ ընկերությունը

Գործարանի ծխնելույզներ – որտեղի՞ ծխնելույզներ

Հատել անտառը – ի՞նչ անել անտառը

Քաղաքում հանդիպել – որտե՞ղ հանդիպել

Ընկերներին հրավիրել – ու՞մ հրավիրել

Արագ տարածվել – ինչպե՞ս տարածվել

Հանդիպել խոչընդոտների – ինչի՞ հանդիպել

Рубрика: Հայոց լեզու 9

Ձայնարկություն

Ձայնարկություն՝ զգացմունք, հուզմունք, կոչ, նմանաձայնություն արտահայտող բառեր:

1. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր ձայնարկությունները:

Փի՜շտ, հեռու գնա ափսեի մոտից:

ՈՒխա՛յ, հաճելի է այս ջուրը խմելը:

Հե՜յ, որտեղ եք:

Ձայնարկությունները լինում են երեք տեսակ.

· զգացական

· կոչական

· նմանաձայնական

2. Ձայնարկությունների շարքերի դիմաց գրի՛ր տեսակը, նշի՛ր՝ ինչ են արտահայտում:

Ա. Է՜յ, Էհե՛յ, ծո՜, ա՜, փի՜շտ, տո՜…

կոչական

Բ. ա՛խ, վո՛յ, ո՛ւխ, օ՛, օ՛յ, ջա՛ն, պա՛հ…

զգացական

Գ.ծի՛վ-ծի՛վ, ծուղրուղո՜ւ,խը՜շշ, բը՛զզ, ճը՛ռռ

նմանաձայնական

Ձայնարկությունները նախադասության անդամ չեն դառնում:Ձայնարկությունները կազմությամբ լինում են պարզ և բարդ:

3. Գրի՛ր տրված ձայնարկությունների կազմությունը՝ ա՛խ, վա՛յ, վա՛յ-վա՛յ, հե՜յ վախ, բը՛զզ, ջա՛ն:

պարզ-ախ, վայ, բըզզ, ջան

բարդ-վայ-վայ, հեյ վախ

Ձայնարկությունների ուղղագրությունը.

· իության գծիկով գրվում են կրկնավոր հարադրությունները՝ հա՛յ-հա՛յ, վա՜շ-վի՜շ…

· անջատ գրվում են հարադրական բարդությունները՝ հա՜յ հա, զը՜նգ հա զը՜նգ …

· եթե ձայնարկության միակ վանկարար հնչյունը ը-ն է, գրվում է՝ թը՜խկ, հը՜մ…

4. Կետադրի՛ր նախադասությունները.

Ա՛յ մարդ, ի՞նչ ենք անելու:

Հե’յ, ու՞ր եք գնում:

Օ’ ի՞նչպես, մինչև հիմա գլխի չէի ընկել:

Рубрика: Կենսաբանություն

Մարսողական համակարգի նշանակությունը, կառուցվածքը և գործառույթները

Մարսողության նշանակությունը: Օրգանիզմի կենսագործունեության բնականոն ընթացքի և էներգիայի պաշարները լրացնելու համար անհրաժեշտ է ընդունել որոշակի քանակությամբ սննդանյութեր: Սննդամթերքի հիմնական բաղադրիչները՝ սպիտակուցները, ճարպերը, ածխաջրերն ու հանքային աղերն են: Դրանցից սպիտակուցները, ճարպերը և ածխաջրերի զգալի մասը բարդ օրգանական միացություններ են և ունեն խոշոր չափսեր, ինչի արդյունքում չեն կարող անցնել աղիների պատով և ներթափանցել արյան և ավշի մեջ: Այդ պատճառով այդ նյութերը պետք է նախապես ճեղքվեն՝ վերածվելով ջրում լուծելի մանր և պարզ միացությունների:

Սպիտակուցների, ճարպերի և ածխաջրերի քայքայումն ավելի պարզ` ջրում լուծելի միացությունների, կատարվում է մարսողական համակարգում:

Մարսողության սկզբնական փուլում սննդանյութերը մանրացվում և խառնվում են մարսողական հյութերի հետ: Այնուհետև մարսողական հյութերի ազդեցության տակ խոշոր և բարդ օրգանական միացությունները քայքայվում են ավելի պարզ միացությունների և դառնում են լուծելի ու մատչելի ներծծման համար:

Screenshot_1.png

Մարսողական համակարգի կառուցվածքը: Մարսողական համակարգը կազմված է մարսողական խողովակի օրգաններից և մարսողական գեղձերից:

Ուշադրություն

Մարսողական օրգաններն են բերանի խոռոչը, ըմպանը, կերակրափողը, ստամոքսը, 12-մատնյա աղին, բարակ, հաստ աղիները, ուղիղ աղին և հետանցքը:

Մարսողական գեղձերն են թքագեղձերը, լյարդը, ենթաստամոքսային գեղձը, նաև ստամոքսի ու աղիների լորձաթաղանթում գտնվող հսկայական քանակությամբ մանր գեղձերը:

մարս-w500.jpg

Մարսողական խողովակի պատերն արտաքինից պատված են շարակցական հյուսվածքային թաղանթով, միջին շերտը հարթ մկանային կազմություն ունի: Այդ մկանաթելերի կծկման շնորհիվ աղիների պարունակությունը տեղաշարժվում է, և, ի վերջո, չմարսված նյութերը հեռացվում են օրգանիզմից: Մարսողական խողովակի պատերի ներքին շերտը լորձաթաղանթն է, որը կազմված է գեղձային էպիթելից:

марс.png

Մարսողական ֆերմենտներ և դրանց դերը: Օրգանական նյութերի քայքայման գործընթացը կատարվում է մարսողական հյութերի (թուք, ստամոքսահյութ, աղիքահյութ, լեղի, ենթաստամոքսային հյութ) ազդեցության շնորհիվ: Դրանք պարունակում են սպիտակուցային ծագում ունեցող ֆերմենտներ, որոնք արագացնում են քիմիական ռեակցիաները: Ֆերմենտների ազդեցությունը խիստ յուրովի է:

Ուշադրություն

 Յուրաքանչյուր ֆերմենտ ազդում է միայն որոշակի նյութի վրա:

Օրինակ` սպիտակուցները ճեղքվում են պեպսին ֆերմենտի (ստամոքսում), ճարպերը` լիպազի, իսկ ածխաջրերը` ամիլազի կողմից (բարակ աղիում): Ֆերմենտները գործում են միայն որոշակի միջավայրում, օրինակ` պեպսինը` թթվային, ամիլազը` հիմնային: Ֆերմենտներն ազդում են միայն որոշակի ջերմաստիճանում, մեծ մասամբ` 36−37°C:

Մարսողական համակարգի խանգարումները առաջացնում են մի շարք հիվանդություններ, ինչպես նաև պատճառ են դառնում գիրության:

Գիրությունը (մարմնի ավելորդ քաշ) շատ բարդ խնդիր է, քանի որ դրա առաջացման պատճառները ավելի շատ են, քան դրա դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցները:

Նկարում գիրության առաջացման փուլերն են.

shutterstock_559278454.jpg

Մարսողական համակարգի մասին առավել պարզ պատկերացում ստանալու համար դիտե՛ք տեսանյութը: