Рубрика: Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 01.09.2020

Առաջադրանքներ. 

1.Գրի՛ր  այն  թվերը,  որոնք  պարունակում  են՝                

ա) 5հ.  6տ.  9մ. =569 

     4հ. 1տ. 0մ.=410 

բ)Թիվը  ներկայացրու՛   կարգային  գումարելիների  գումարի  տեսքով. 

   567 =500+60+7 

2.Գտի՛ր  անհայտ    բաղադրիչը.                   

    {273} + 127 = 400                                                  {864}  — 348 = 516 

400-127=273                                                516+348=864 

3.Գրի՛ր  սյունակով  և հաշվի՛ր.                  

  527 + 148                          951 – 347 

  344 + 479                          841 – 352 

  527          344       951      841 

+148        +479    — 347    — 352 

——-       ——-   ——    ——- 

  675           823      604      489 

4.Համեմատի՛ր.  ( > , < , = )                    

  278 < 342        462  >  402 

  954  >  938 

5.Հաշվի՛ր  արտահայտության   արժեքը.   

   6 . 9  + 35 :  5 =54+7=61 

6.ա)Հռոմեական  թվանշանները   ներկայացրո՛ւ    թվերի  տեսքով.  

XVIII =18 

XXXI = 31 

բ) Թվերը գրի՛ր հռոմեական թվագրությամբ. 

47  =XLVII

24  =XXIV 

գ)Գրի՛ր հին հայկական թվագրությամբ: 

 15 –ժե 

27 –իէ 

  1. Լուծի՛ր խնդիրը. 

    Այգում առաջին օրը տնկեցին 212 ծառ,  իսկ երկրորդօրը՝  28-ով պակաս:  Ընդամենը քանի՞ ծառ տնկեցին այդ երկու  օրում: 

    Լուծում 

    1)212-28=184 (ծառ)IIօրը 

    2)212+184=396 (ծառ) միասին 

    Պատ.՝ 396 ծառ 

    8.Ճշմարիտ  դատողությունների համարները շրջագծի՛ր , իսկ ոչ ճշմարիտը ջնջի՛ր  (X) : 

    ա) Թվին  0 գումարելիս ստանում են նույն թիվը: 

    բ) Երկու հավասար թվերի տարբերությունը  0 է: 

    X) Երկու հավասար թվերի տարբերությունը   1  է: 

    9.Ուղղանկյան մի կողմը 80 սմ է, իսկ մյուսը՝ 2 սմ-ով ավելի: Որքա՞ն է ուղղանկյան մեծ կողմի երկարությունը: 

    Լուծում 

    80+2=82 սմ 

    Պատ.՝ 82 սմ 

    10.Լիլիթն առաջին օրը կարդաց 30 էջ, իսկ երկրորդ օրը՝ 3 էջով պակաս: Քանի՞ էջ կարդաց Լիլիթը երկրորդ օրը: 

    Լուծում 

    30-3=27 էջ 

    Պատ.՝ 27 էջ 

    11Խանութում 90 դեղձերը տեղավորված են արկղերում՝ 30-ական դեղձ յուրաքանչյուր արկղում: Քանի՞ արկղ պահանջվեց: 

    Լուծում 

    90:30=3 արկղ 

    Պատ.՝ 3արկղ 

    12. 3 փաթեթներում կա 30 մ գործվածք: Պարզիր, թե քանի՞ փաթեթ է պետք 70 մ գործվածք ստանալու համար: 

     

    Լուծում 

    30:3=10 մ 1 փաթեթում 

    70:10=7 փաթեթ 

     

    Պատ.՝ 7 փաթեթ 

     

    13. Առաջին թիվը 60-ն է, իսկ երկրորդը առաջինից մեծ է 7-ով: Գտիր երկու թվերի գումարը: 

     

    Լուծում 

    60+7=67         կիսատ է   2) 60+67=127

    Պատ.՝ 67 

     

    14. Մարիամը 40 դրամ վճարեց մատիտի համար, 70 դրամով ավելի` գրիչի համար, և 100 դրամ վճարեց տետրի համար: Ընդամենը քանի՞ դրամ վճարեց Մարիամը: 

     

    Լուծում 

    70+40=110 դրամ գրիչ 

    40+110+100=250դրամ 

    Պատ.՝ 250 դրամ 

     

    15. Հետիոտնը, հեծանվորդը և մարդատար մեքենան անցան որոշակի ճանապարհներ: Հեծանվորդն անցավ 8 կմ, հետիոտնը` հեծանվորդից 2 անգամ քիչ, մեքենան՝ հետիոտնից 110 կմ-ով շատ: Քանի՞ կմ անցան հետիոտնը և մեքենան: 

     

    Լուծում 

    8:2=4 կմ Հետիոտնը 

    110+4=114 կմ մեքենան 

    Պատ.՝ 4 կմ և 114 կմ 

Рубрика: Հայրենագիտություն

Հայաստանի մայրաքաղաքները

Տարբեր դարաշրջաններում Հայաստանն ունեցել է 12 մայրաքաղաք:Դրանք են՝ Վան, Արմավիր, Երվանդաշատ, Արտաշատ, Տիգրանակերտ, Վաղարշապատ, Դվին, Բագարան, Շիրակավան, Կարս, Անի, Երևան:Վան

Image result for վան քաղաք

Վանա լճի ափին է: Հայտնի է նաև Տոսպ, Տուշպա, Վանտոսպ, Երվանդավան, Շամիրամի քաղաք անուններով: Աշխարհի հնագույն քաղաքներից է, այն պեղել են ճանաչված շատ հնագետներ:

Արմավիր

Image result for արմավիր մայրաքաղաք

Մ.թ.ա. 331թ. դարձել է Երվանդունիների մայրաքաղաքը։
Մ. Խորենացին Արմավիրի հիմնադրումը վերագրում է Հայկ նահապետի թոռ Արամայիսին:Երվանդաշատ

Image result for Երվանդաշատ մայրաքաղաք

Երվանդ Վերջին արքան մ.թ.ա. 220թ. քաղաքը կառուցել է Արարատյան նահանգի Երասխաձոր գավառում` Ախուրյանն Արաքսին միախառնվելու վայրում։
Երվանդ Վերջին թագավորը Երվանդաշատ է տեղափոխում արքունի ողջ հարստությունը և Արմավիրի բնակչության մի մասը: Մայրաքաղաքը տեղափոխելու հիմնական պատճառը, ըստ Մ. Խորենացու, Արաքսի հունի փոփոխումն էր, ինչի հետևանքով քաղաքի բնակիչները զրկվել էին ջրից:

Արտաշատ

Image result for Արտաշատ մայրաքաղաք

Արտաշատը հիմնել և մայրաքաղաք է հռչակել Արտաշես Առաջին արքան: Հիմնադրման հավանական տարեթիվն է մ.թ.ա. 189թ.: Պատմիչների վկայությամբ` քաղաքը կառուցվել է Արաքս և Մեծամոր գետերի միախառնման վայրում:Տիգրանակերտ

Տիգրան Մեծի օրոք, երբ Հայաստանը դարձավ աշխարհի մեծագույն տերություններից, մայրաքաղաք Արտաշատը մնաց երկրի հյուսիսում:
Հրաժարվելով տերության ծայրամասում հայտնված Արտաշատից՝ արքայից արքան մ.թ.ա. 80-ական թվականներին նոր մայրաքաղաք կառուցեց  Աղձնիքում՝ Արևմտյան Տիգրիսի վտակ Քաղիրթ գետի հովտում։Վաղարշապատ

Այստեղ բնակավայր եղել է դեռևս քարի դարում։ Երվանդ Սակավակյացի փեսա Վարդգեսը մ.թ.ա. IV դարում այստեղ հիմնել է Վարդգեսավանը։ Տիգրան Մեծի ժամանակ դարձել է գյուղաքաղաք։ Վաղարշ Ա-ն (117-140թթ.) պարսպապատում է Վարդգեսավանը, վերանվանում Վաղարշապատ և հռչակում մայրաքաղաք:

Դվին

Image result for Դվին մայրաքաղաք

Դվինը որպես արքայանիստ քաղաք հիմնվել է 4-րդ դարի 30-ական թվականներին, երբ հայոց Խոսրով Կոտակ թագավորը (332-338թթ.) արքունիքն Արտաշատից տեղափոխեց այստեղ և Դվինը հայտարարեց նոր մայրաքաղաք:

Բագարան
Արշարունիք գավառում գտնվող Բագարանը Աշոտ Բագրատունին 885թ. դարձրել է հայոց նորանկախ պետության մայրաքաղաքը։ Հայաստանի հին բնակավայրերից է. հիմնադրել է Երվանդ Վերջինը (մ.թ.ա. 220-201թթ.)՝ Երվանդաշատի հետ միաժամանակ։

Շիրակավան

Image result for Շիրակավան մայրաքաղաք

Սմբատ Բագրատունին /890-914թթ./ թագադրվել է այստեղ ` 892թ. երկրի նոր մայրաքաղաքում: Սմբատ Առաջինի և նրա որդի Աշոտ Երկաթի օրոք՝ շուրջ 40 տարի, Հայաստանի մայրաքաղաքը Շիրակավանն էր։

Կարս

Աշոտ Երկաթի (914-928թթ.) մահից հետո թագավոր Աբասը (928-953թթ.), ով Կարսի կառավարիչն էր, չտեղափոխվեց Շիրակավան, այլ, մնալով Կարսում, այն հռչակեց մայրաքաղաք:

Անի

Image result for անի մայրաքաղաք

961թ. Աշոտ Ողորմածը Անիում օծվում է թագավոր և քաղաքը դարձնում արքայանիստ:
Անին եկեղեցաշատ քաղաք էր: Ըստ պատմագիրների` այնտեղ կար հազար ու մեկ եկեղեցի, որոնց գլուխգործոցը Մայր տաճարն էր` Տրդատի ճարտարապետությամբ:Երևան

Image result for Երևան մայրաքաղաք

Երևանը Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաքն է և պատմական Հայաստանի տասներկուերորդ մայրաքաղաքը, որն աշխարհի հնագույն բնակավայրերից ու շարունակաբար բնակեցվող հին քաղաքներից մեկն է: Այն տեղակայված է Հրազդան գետի ափին և հանդիսանում է երկրի  վարչական, մշակութային և տնտեսական կենտրոնը:

Երևանը Ք.ա. 782 թվականին Արարատյան դաշտավայրում հիմնադրել է Արգիշտի Առաջին արքան և կոչել Էրեբունի, որի հնչյունափոխությունից էլ առաջացել է Երևան անունը:

POS

Рубрика: Русский язык

Сказка о репке

Вы, наверное, знаете народную сказку о репке.
Посадил дед репку. Репка выросла большая-пребольшая. А вытянуть репку дед не мог. Позвал дед
бабку. И вдвоём с бабкой не могли вытянуть. Позвали внучку — не вытянули. Позвали Жучку, позвали
кошку, позвали мышку — и вытянули репку.
Умная сказка! И вовсе не о репке эта сказка,
а о дружной совместной работе. 

Рубрика: Հայոց լեզու 9

«Լեգենդ մշտադալար եղևնու մասին»

Լեգենդ մշտադալար եղևնու մասին

Վաղ անցյալում մարդիկ զարդարում էին ծառերը` հավատալով, որ դրանք օժտված են բարի ուժերով, դրանցում ապրում են բարի ոգիներ: Ծառերին նվերներ կախելով` մարդիկ աշխատում էին գոհացնել բարի ոգիներին: Ծառերը զարդարող խնձորները խորհրդանշում էին պտղաբերություն, ընկուզեղենը` աստծո շնորհ, ձվերը` զարգացող կյանք, ներդաշնակություն և լիակատար բարեկեցություն:
 

Եղևնին զարդարելու սովորությունն առաջացել է ավելի քան 2000 տարի առաջ: Մշտադալար եղևնին առանձնահատուկ տեղ է գրավել բոլոր ծառերի մեջ: Այն խորհրդանշել է կյանքը և կյանքի վերածնունդը մթից ու խավարից: Շատերը կարծում են, թե մշտադալար եղևնին դրախտում աճող անմահության ծառն է, վառվող մոմերը կամ լույսերը` մադկային հոգիները, իսկ զարդարանքները` խորհրդանշական նվիրատվությունները:


Ս. Ծննդյան Տոնի ծառի մասին շատ լեգենդներ կան: Ահա ամենահայտնի և ամենագեղեցիկ լեգենդներից մեկը.


Երկրի վրա իջավ խորհրդավոր սուրբ գիշերը` մեծ ուրախություն պարգևելով մարդկանց: Բեթղեհեմի լքված քարայրերից մեկում ծնվեց աշխարհի Փրկիչը: Ականջ դնելով հրեշտակների երգեցողությանը` հովիվները փառաբանում և երախտագիտություն էին հայտնում Աստծուն: Ոչ միայն մարդիկ, այլև քարայրը շրջապատող ծառերն ու ծաղիկներն էին յուրովի մասնակցում մեծ խորհրդին: Նրանք ուրախ տարուբերվում էին` ասես խոնարհվելով Օրհնյալ Մանկանը: Բոլորն էլ ցանկանում էին տեսնել նորածին Փրկչին. ծառերն ու թփերը տարածում էին իրենց ճյուղերը, ծաղիկները` բարձրացնում գլուխները` ջանալով տեսնել քարայրի ներսը:
Բոլորից երջանիկ էին քարայրի մուտքի մոտ կանգուն երեք ծառերը, նրանց լավ տեսանելի էր մսուրը և այնտեղ պառկած Մանուկը` շրջապատված հրեշտակներով: Այդ ծառերն էին` սլացիկ արմավենին, հրաշալի բուրող ձիթենին և համեստ, կանաչ եղևնին: Եվ ահա լսվեց հետևյալ խոսակցությունը.


— Գնանք մենք էլ խոնարհվենք Աստվածային Մանկանը և նրան մատուցենք մեր նվերները, — ասաց ձիթենին` դիմելով արմավենուն:
— Ինձ էլ տարեք ձեզ հետ, — ամաչկոտ ասաց համեստ եղևնին:
— Ո՞ւր` մեզ հետ, — արհամարհանքով նայելով նրան` հպարտորեն ասաց արմավենին:
— Իսկ դու ի՞նչ նվեր կարող ես տալ Աստվածային Մանկանը, — ավելացրեց ձիթենին: — Դու ի՞նչ ունես. միայն ծակող ասեղներ:
Լռեց խեղճ եղևնին և հնազանդորեն ետ քաշվեց` չհամարձակվելով մտնել քարայր:
Սակայն հրեշտակը լսեց ծառերի խոսակցությունը, տեսավ թե արմավենու և ձիթենու հպարտությունն ու գոռոզությունը, թե եղևնու համեստությունը:
 

Հրեշտակը խղճաց եղևնուն և կամեցավ օգնել նրան:


Փարթամ արմավենին խոնարհվեց Մանկանը և Նրան տվեց իր շքեղ պսակի լավագույն տերևը. 
— Թող այն Քեզ զովություն պարգևի շոգ օրերին, — ասաց նա:
Իսկ ձիթենին խոնարհեց իր ճյուղերն ու հոտավետ յուղ կաթեցրեց, և ամբողջ քարայրը լցվեց անուշ բույրով:
Եղևնին հետևում էր նրանց տխուր, սակայն` առանց նախանձի: 
«Նրանք իրավացի են, ինչպե՞ս կարող եմ համեմատվել նրանց հետ: Ես այնքան խեղճ եմ, չնչին, արդյո՞ք արժանի եմ մոտենալու Աստվածային Մանկանը», — մտածում էր նա:
Սակայն հրեշտակն ասաց նրան.


— Քո համեստությամբ ինքդ քեզ նվաստացնում ես, սիրելի եղևնի, սակայն ես քեզ կմեծարեմ և քույրերիցդ ավելի լավ կզարդարեմ:
Եվ հրեշտակը երկնքին նայեց, մութ երկինքը փայլեց պայծառ աստղերով: Հրեշտակը նշան արեց, և աստղերը մեկը մյուսի ետևից սկսեցին թափվել ցած, ուղիղ եղեևնու կանաչ ճյուղերի վրա, և շուտով եղևնին փայլեց վառ կրակներով: Իսկ երբ Աստվածային Մանուկն արթնացավ, Նրա ուշադրությունը գրավեցին ոչ թե քարայրի սքանչելի բույրը և արմավենու շքեղ հովհարը, այլ փայլփլուն եղևնին: Մանուկը նայեց եղևնուն, ժպտաց և թաթիկները մեկնեց դեպի եղևնին: Հրճվեց եղևնին, սակայն չհպարտացավ, չմեծամտացավ և իր ողջ փայլով ջանաց լուսավորել ստվերում կանգնած ձիթենուն և արմավենուն: Չարին նա պատասխանեց բարով: Իսկ հրեշտակը տեսավ դա և ասաց.


— Սիրելի եղևնի, դու բարի ես, և դրա համար էլ կպարգևատրվես: Ամեն տարի այդ նույն ժամանակ դու կզարդարվես լույսերի փայլով և բոլորը կուրախանան` նայելով քեզ: Եվ դու, համեստ, կանաչ եղևնի, այսուհետև կդառնաս Ս. Ծննդյան ուրախ տոնի խորհրդանիշը: 

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Տեքստում դեղինով նշված բառերը բացատրեք:

օժտված-շնորհված, ընծայված, տրված

պտղաբերել-պտղավորել, ծլել, բարունակել

ներդաշնակ-բարեհնչյուն, ախորժալուր, ախորճահունչ

բարեկեցիկ-ապահով, բարեկեցիկ

խորհրդանշել-օրինակել, խորհրդանկարել

փառաբանել-գովել, գովաբանել, մեծարել

երախտագիտություն-շնորհակալություն, երախտապարտություն

յուրովի-ինքնակամ, ինքնաբերաբան, ինքնիրեն

խոնարհվել-կռանալ, կքել, հնազանդվել

ջանալ-աշխատել, ձգտել

մսուր-գոմ, ախոռ

Կամենալ-ուզենալ, ցանկանալ

  • Կապույտով նշված բառերը դուրս բերեք և առանձնացրեք արմատներն ու ածանցները, չմոռանաք գրել թե այդ բառերն ինչպիսին են՝ պարզ, բարդ, ածանցավոր, թե բարդ ածանցավոր:
ՊարզԲարդԱծանցավոր Բարդ ածանցավոր
ՏոնՄշտադալար-միշտ+ա+դալարԱնմահություն Ան+մահ+ություն 
ԼեգենդԱռանձնահատուկ- առանձին+ա+հատուկՓրկիչ — փրկել+իչ 
ԵղևնիՀրաշալի-հրաշք+ալի 
ԾառերՀպարտորեն-հպարտ+որեն 
 Օրեր Հնազանդորեն-հնազանդ+որեն 
  Ամենահայտնի-ամենա+հայտնի
Ամենագեղեցիկ-ամենա+գեղեցիկ
 
  Հոտավետ-հոտ+ավետ 
  Աստվածային-աստված+ային 
  Ուշադրություն-ուշադիր+ություն 

  • Տեքստից դուրս գրեք 15 բառ, որոնք ունեն վերջավորություն և դրանք գրեք ուղիղ ձևով:

 Ուժերով-ուժեր

Ծառերին-ծառեր

Ոգիներին-ոգի

Կախելով-կախել

Մթից-մութ

Անցյալում-անցյալ

Զարդարում-զարթարել

Հավատալով-հավատալ

Դրանցում-դրանց

Ձվեր-ձու

Նվերներ-նվեր

Լույսերի-լույս

Փայլով-փայլ

Նայելով-նայել

Բույրով-բույր

  • Գտեք այն հատվածը, որտեղ երևում է եղևնու բարությունը:

Հրճվեց եղևնին, սակայն չհպարտացավ, չմեծամտացավ և իր ողջ փայլով ջանաց լուսավորել ստվերում կանգնած ձիթենուն և արմավենուն:

  • Ձեր կարծիքով հրեշտակը եղևնուն լավությո՞ւն, թե վատությո՞ւն արեց՝ դարձնելով Ամանորի խորհրդանիշ ծառը: Պատասխանը հիմնավորեք:

Իմ կարծիքով հրեշտակը լավություն արեց: Մինչ այդ եղևնին մտածում էր, որ ինքը ոչ մեկին չի կարող ուրախացնել, իսկ հիմա նա դարձել է Ամանորի խորհրդանիշ ծառը և երջանկացնում է բոլորիս

  • Ձեր կարծիքով ո՞վ էր այդ նորածին մանուկը և ի՞նչ գիտեք նրա մասին:

                   Այդ մանուկը Հիսուս Քրիստոսն է, ով ծնվել է, որ աշխարհը և մեզ փրկի չարից, որ ամենուրեք միայն բարին թագավորի:

Рубрика: Հայոց լեզու 9

«Լեզվական աշխատանք»

Վարժություն 1: լրացրեք բաց թողած տառերը

Հեքիաթ, ակացիա, Սոֆյա (աղջկա անուն),բամիա, այծյամ, եղյամ, էքսկուրսիա, Ասյա (աղջկա անուն), խավիար, կղզյակ, կրիա, միլիարդ, Վիկտորիա (ջրվեժ), վայրկիան, մումիա, քիմիա, օվկիանոս, անցյալ, միլիոն, Սոֆիա (քաղաք), չեմպիոն, Ֆրանսիա (քաղաք), քամելիոն,  հայելի, նայել:

Վարժություն 2: լրացրեք բաց թողած տառերը

Մարյամ, Ասիա(աշխարհագրական անուն), հայելի, երեխայի, Սերգեյից, դղյակ, գնայի, բամիա, կրիա, վերարկույով, կարկաչյուն (պատասխանում է ինչպիսի՞ հարցին), դոփյուն (ի՞նչ հարցին է պատասխանում), Վիկտորյա (աղջկա անուն), Ֆրանսիա, Անգլիա, անասնաբույժ, ափսեից, արքային:

Рубрика: Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 16.12.2020

412.  

P=300մմ 

Երկ.-85մմ 

––––––––––––––––– 

Լայն-? 

P=2 երկ.+2 լայն. 

        Լուծում 

  1. 2×85=170 մմ (2 երկ.) 
  2. 300-170=130 մմ (2 լայն.) 
  3. 130:2=65 մմ (1 լայն.) 

Պատ.՝ 65 մմ 

413. (բ) 

P=412մմ 

Կողմերի տարբ.-24մմ 

––––––––––––––––––– 

Երկ.-? 

Լայն.-? 

       Լուծում 

  1. 412-24=388մմ 
  2. 388:4=97մմ 
  3. 412-(2×97)=218մմ 
  4. 218:2=109մմ  

Պատ.՝ 97մմ և 109մմ 

(գ) 

P=364մմ 

Կողմի տարբ.-32մմ 

–––––––––––––– 

S=? 

    Լուծում 

  1. 364-32=332մմ 
  2. 332:4=83մմ 
  3. 364-(2×83)=198մմ 
  4. 198:2=99մմ 
  5. S=83×99=8217մմ2